Και στα θέματα της πρόληψης και τυχόν καταστολής Θαλάσσιας Ρύπανσης
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Πάτμου στο πλαίσιο της μέριμνάς του σε ό,τι αφορά στην Προστασία του Περιβάλλοντος και έχοντας ως στόχο την ουσιαστική κατάρτιση των τοπικών εθελοντικών Ομάδων στα θέματα Αντιμετώπισης Θαλάσσιας Ρύπανσης, οι οποίες έχουν συσταθεί για αυτό το λόγο σε Πάτμο και Λειψούς, αλλά και την εν γένει επιμόρφωση όλων των συμπολιτών μας, οργάνωσε και φέτος, την ετήσια εκπαίδευση σε Θεωρητικό και Πρακτικό επίπεδο την 6η Μαΐου στην Πάτμο και την 7η Μαΐου 2026 στους Λειψούς, με την έναρξη της φετινής τουριστικής περιόδου.
Η εν λόγω εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια της εξειδικευμένης εταιρείας για τέτοια θέματα “ΜΕΤΟΠΗ – Σύμβουλοι Προστασίας Περιβάλλοντος”, την οποία εμπιστευόμαστε τα τελευταία 19 χρόνια στον τομέα αυτό.
Ειδική μνεία πρέπει να δοθεί στην παρουσία και την ενεργό συμμετοχή στην εκπαίδευση στη Πάτμο ισχυρού ανθρώπινου δυναμικού του Λιμεναρχείου, αλλά και του προσωπικού του Σταθμού της ΔΕΗ της Πάτμου, καθώς και του συνόλου των μαθητών του Γυμνασίου και του Λυκείου των Λειψών και των Καθηγητών τους, οι οποίοι συμμετείχαν τόσο στην Θεωρητική όσο και στην Πρακτική εκπαίδευση που οργανώθηκε εκεί, μαζί με τους εθελοντές του Νησιού.
Οι εκπαιδεύσεις περιλάμβαναν και Θεωρητικό, αλλά και Πρακτικό μέρος, ενώ στα πλαίσια του δεύτερου εκτελέστηκαν και αντίστοιχες Ασκήσεις Αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης τόσο στην Πάτμο, όσο και στους Λειψούς, σύμφωνα με το παρακάτω πρόγραμμα:
ΠΑΤΜΟΣ
Στο Νησί της Πάτμου, διοργανώθηκε κοινή Θεωρητική και Πρακτική εκπαίδευση του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. και της ΔΕΗ/ΤΣΠ Πάτμου, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 6/5/2026 κατ΄αρχήν στο «Πάτμιον» Πνευματικό Κέντρο και εν συνεχεία το πρακτικό σκέλος στην περιοχή «Πούντος του Φτέρη».
Στην εν λόγω εκπαίδευση, συμμετείχαν εκτός της Ομάδας Αντιρρύπανσης του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. και της ΔΕΗ/ΤΣΠ Πάτμου, στελέχη του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. και του Λιμεναρχείου, υπάλληλοι της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Πάτμου, αλλά και η Αντιδήμαρχος Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών κ. Αργυρή Γιαμαίου.
Κατά τη διάρκεια της Θεωρητικής Εκπαίδευσης, παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν θέματα όπως η προέλευση και οι επιπτώσεις των θαλάσσιων ρυπάνσεων, πιθανές αιτίες εκδήλωσης ρύπανσης από πετρελαιοειδή στην θαλάσσια περιοχή της Πάτμου, ο υφιστάμενος εξοπλισμός αντιρρύπανσης του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. στην Πάτμο αλλά και στους Λειψούς, ο αντίστοιχος της ΔΕΗ/ΤΣΠ Πάτμου, αλλά και μέθοδοι αντιμετώπισης πραγματικών συμβάντων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν με επιτυχία.
Εν συνεχεία, αναλύθηκαν όλα τα πιθανά σενάρια ρύπανσης, τα οποία μπορεί να συμβούν, ενώ δόθηκαν φωτογραφικά παραδείγματα ορθής και λάθος χρήσης τόσο των πλωτών φραγμάτων, όσο και των απορροφητικών υλικών από πραγματικά συμβάντα και Ασκήσεις που γίνονται στην Ελληνική επικράτεια τα τελευταία χρόνια.
Τέλος, δόθηκε και μία Άσκηση επι χάρτου με σενάριο διαρροή Πετρελαιοειδών Αποβλήτων, άγνωστης προέλευσης στον «Πούντο του Φτέρη». Οι συμμετέχοντες αφού συζήτησαν το πρόβλημα, παρουσίασαν τις επιλογές που θα έκαναν διαδοχικά, έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν σωστά και γρήγορα τη ρύπανση, η οποία υποτίθεται ότι είχε προσβάλει τις εκεί λιμενικές εγκαταστάσεις.
Μετά το πέρας της Θεωρητικής Εκπαίδευσης, ακολούθησε η Πρακτική Εκπαίδευση, στην οποία συμμετείχαν όλοι όσοι παρακολούθησαν το θεωρητικό σκέλος αυτής, που είχε προηγηθεί.
Το πρώτο σκέλος αυτής, περιλάμβανε την επίδειξη του βασικού αντιρρυπαντικού εξοπλισμού του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. αλλά και της ΔΕΗ/ΤΣΠ Πάτμου, καθώς και την παρουσίαση του συνόλου των διατιθέμενων απορροφητικών και προσκολλητικών υλικών, αλλά και την διαδικασία σύνδεσης/αποσύνδεσης των ταχυσυνδέσμων των πλωτών φραγμάτων.
Στο δεύτερο σκέλος της, οργανώθηκε και εκτελέστηκε Άσκηση Αντιμετώπισης Θαλάσσιας ρύπανσης, το σενάριο της οποίας προέβλεπε διαρροή πετρελαιοειδών αποβλήτων από ελλιμενισμένο σκάφος στο Καταφύγιο Τουριστικών Σκαφών, παραπλεύρως του τμήματος του εμπορικού προβλήτα στην περιοχή «Πούντος του Φτέρη».
Η Ομάδα Αντιρρύπανσης του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. και του ΤΣΠ Πάτμου, με τη βοήθεια ενός σκάφους εθελοντή, προέβησαν στην παρέαση ικανού μήκους πλωτών φραγμάτων από τον εξοπλισμό του ΤΣΠ Πάτμου, ο οποίος βρίσκεται πλέον από πρόπερσι σε 1 Container παραπλεύρως των 3 containers τα οποία φιλοξενούν τον αντιρρυπαντικό εξοπλισμό του ΔΗΛΙΤΑΠ τα τελευταία 16 χρόνια στον «Πούντο του Φτέρη», με στόχο την αντιμετώπιση οποιουδήποτε σεναρίου θαλάσσιας ρύπανσης.
Εν συνεχεία, με τη βοήθεια του ιδίου σκάφους, ολοκληρώθηκε και η πρόσδεση των δύο (2) άκρων του σε επιλεγμένα σημεία των κρηπιδωμάτων του καταφυγίου τουριστικών σκαφών, τοποθετώντας παράλληλα τα κατάλληλα απορροφητικά υλικά, προκειμένου να μην επιτραπεί στην υποτιθέμενη ρύπανση να διαφύγει από τα κενά τα οποία πάντα υπάρχουν μεταξύ των άκρων των φραγμάτων και του κρηπιδώματος, ή του προβλήτα όπου αυτά προσδένονται.
Αμέσως μετά το εν λόγω σκάφος, προέβη στην απαραίτητη Επιχειρησιακά αγκυροβόληση του φράγματος.
Το συνολικό αποτέλεσμα των ενεργειών των συμμετεχόντων αποτυπώνεται στις παρακάτω φωτογραφίες:
Όταν εκτιμήθηκε ότι η υποτιθέμενη ρύπανση περιορίστηκε εντός των φραγμάτων, περισυλλέχθηκε με τη χρήση των κατάλληλων απορροφητικών υλικών και εν συνεχεία σημάνθηκε το πέρας της Άσκησης μέσω και του CH12 του VHF προς το Λιμεναρχείο.
Εν συνεχεία αφού ανακτήθηκε το αγκυροβόλιο και τα απορροφητικά υλικά, το φράγμα ρυμουλκήθηκε με τη βοήθεια της λέμβου προς το Container, όπου αφού ξεπλύθηκε με γλυκό νερό επανατακτοποιήθηκε επιχειρησιακά εντός αυτού, όπου φυλάσσεται πάντα σε άμεση ετοιμότητα χρήσης..
ΛΕΙΨOI
Το πρωί της Πέμπτης 7ης Μαΐου 2026 και από 9:00 έως 11:00, πραγματοποιήθηκε η Θεωρητική Εκπαίδευση η οποία έλαβε χώρα στην αίθουσα εκδηλώσεων του Λυκείου και του Γυμνασίου των Λειψών, στην οποία συμμετείχε το σύνολο των μαθητών, αλλά και όλοι οι καθηγητές και καθηγήτριες του σχολείου, ο εργολάβος καθαριότητας του λιμένα και 2 στελέχη του Λιμενικού Σταθμού Λειψών.
Κατά τη διάρκειά της, αναλύθηκαν πολλά θέματα, εκ των οποίων τα κυριότερα αφορούσαν στην οργάνωση του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. στην Πάτμο και στους Λειψούς, στα πιθανά σενάρια διαρροής ρυπογόνων ουσιών στο θαλάσσιο περιβάλλον της Νήσου, στις μεθόδους αντιμετώπισης που συνιστώνται ανάλογα με το είδος του Πετρελαίου, αλλά και στην σωστή επιλογή των αντιρρυπαντικών υλικών και μέσων από αυτά που υπάρχουν και στους Λειψούς και στην Πάτμο, με στόχο η αντιμετώπιση της ρύπανσης να γίνει σωστά, οργανωμένα και γρήγορα.
Στη συνέχεια προβλήθηκε οπτικοακουστικό υλικό με Άσκηση αντιμετώπισης επιθετικής ενέργειας με Drone σε Πετρελαϊκή Εγκατάσταση στη Νότια Κρήτη, που είχε ως αποτέλεσμα τραυματισμό ανθρώπου και πρόκληση θαλάσσιας ρύπανσης.
Μετά την ολοκλήρωση της Θεωρητικής Εκπαίδευσης, ακολούθησε η Πρακτική Εκπαίδευση της Ομάδας Αντιρρύπανσης των Λειψών με τη συμμετοχή του συνόλου των μαθητών του Γυμνασίου και του Λυκείου αλλά και των καθηγητών τους, κατά τη διάρκεια της οποίας αρχικά έγινε η επίδειξη των υλικών και των μέσων αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης που διαθέτει το ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π. στους Λειψούς σε container και εν συνεχεία οργανώθηκε και εκτελέστηκε Άσκηση Αντιμετώπισης Θαλάσσιας Ρύπανσης στο Λιμένα του Νησιού.
Αμέσως μετά, ξεκίνησε η Άσκηση Αντιρρύπανσης με σενάριο την διαρροή Πετρελαιοειδών Αποβλήτων από ελλιμενισμένο Αλιευτικό σκάφος στον έσω Λιμένα των Λειψών.
Μετά την υποτιθέμενη αναφορά του συμβάντος, ενεργοποιήθηκε το ισχύον Σχέδιο Αντιρρύπανσης του ΔΗ.ΛΙ.ΤΑ.Π., ενημερώθηκε ο Λιμενικός Σταθμός Λειψών και μεταφέρθηκε κοντά στο υποτιθέμενο συμβάν μία μπαγκαζιέρα εντός της οποίας βρίσκεται ένα παλαιό πλωτό φράγμα, μήκους 120 μέτρων, το οποίο χρησιμοποιείται μόνο σε Ασκήσεις.
Εν συνεχεία, η Ομάδα Αντιρρύπανσης των Λειψών, με την καθοδήγηση των δύο Εκπαιδευτών της Εταιρείας «Μετόπη Σύμβουλοι Προστασίας Περιβάλλοντος», πραγματοποίησε ρίψη του συνόλου των πλωτών φραγμάτων και παρέαση αυτών γύρω από το Αλιευτικό Σκάφος, με σκοπό τον εγκλωβισμό της ρύπανσης.
Για την παρέαση των φραγμάτων, χρησιμοποιήθηκε και πάλι το αλιευτικό σκάφος του εθελοντή Βασίλη Σκλαβούνου, ο οποίος τα τελευταία 20 χρόνια το διαθέτει πάντα τόσο για τις εκπαιδεύσεις, όσο και στα πραγματικά περιστατικά, τα οποία έχουν συμβεί στους Λειψούς.
Αμέσως μετά το πλωτό φράγμα προσδέθηκε σε κατάλληλες δέστρες στα κρηπιδώματα, έτσι ούτως ώστε να μειωθεί η απόσταση που ούτως ή άλλως υπάρχει μεταξύ των άκρων του φράγματος και των κρηπιδωμάτων ή των προβλητών, όπου αυτό προσδένεται, ενώ έγινε επίδειξη της αναγκαίας τοποθέτησης και των κατάλληλων απορροφητικών υλικών.
Η επόμενη ενέργεια, ήταν το πλωτό φράγμα να αγκυροβοληθεί, προκειμένου να σχηματιστεί η μέγιστη δυνατή θαλάσσια επιφάνεια και κατά συνέπεια, η μέγιστη χωρητικότητά του σε επιπλέοντες ρίπους.
Το αποτέλεσμα των ενεργειών των συμμετεχόντων, αποτυπώνεται στις φωτογραφίες:
Μετά την παρέαση του πλωτού φράγματος και αφού ανακτήθηκε η υποτιθέμενη ρύπανση με τα κατάλληλα απορροφητικά υλικά, ολοκληρώθηκε η Άσκηση και το φράγμα ρυμουλκήθηκε και πάλι με την βοήθεια του προαναφερθέντος αλιευτικού σκάφους και επανατοποθετήθηκε στη μπαγκαζιέρα, η οποία σταθμεύει κοντά στο Πρατήριο Καυσίμων του Νησιού, με σκοπό να είναι σε σχετική ετοιμότητα χρήσης.
Δια του παρόντος ως Δήμαρχος της Πάτμου και Πρόεδρος του ΔΣ του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πάτμου, ευχαριστώ θερμά όλους όσους συμμετείχαν στην φετινή Εκπαίδευση και στη Πάτμο και στους Λειψούς και έχω τη βεβαιότητα ότι με το υψηλό επίπεδο των Εκπαιδευτών μας, σε συνδυασμό και με την συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων πολιτών οι οποίοι θα πρέπει να είναι σχετικά καταρτισμένοι με επαναλαμβανόμενες εκπαιδεύσεις, η αντιμετώπιση ενός πραγματικού περιστατικού ρυπάνσεως, θα είναι άμεση και αποτελεσματική, με στόχο την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος όλων των περιοχών ευθύνης μας στη Πάτμο και στους Λειψούς.
Ο Πρόεδρος
Νικήτας Τσαμπαλάκης
Δήμαρχος Πάτμου
