Άρθρο του Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων κ. Γιάννη Χατζή για το patmostimes.gr
Η Πάτμος δεν είναι απλώς ένας ακόμη δημοφιλής νησιωτικός προορισμός. Είναι ένας τόπος με ιδιαίτερη ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και αρχιτεκτονική σημασία, όπου η τουριστική ανάπτυξη έχει συνδεθεί με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του. Η Χώρα, η Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, το Σπήλαιο της Αποκάλυψης, το φυσικό τοπίο και η ξεχωριστή κλίμακα του νησιού συνθέτουν ένα τουριστικό προϊόν με ισχυρή αναγνωρισιμότητα και διαχρονική αξία.
Ακριβώς γι’ αυτό, η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην αύξηση της ζήτησης. Χρειάζεται σχεδιασμός που θα επιτρέπει στην οικονομία του νησιού να αναπτύσσεται, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την εμπειρία των επισκεπτών.
Κεντρικό ζήτημα σε αυτή την προσπάθεια είναι το λιμάνι, η βασική πύλη εισόδου της Πάτμου. Η λειτουργία του επηρεάζει την τουριστική κίνηση, την καθημερινότητα του νησιού και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Εδώ και περίπου 15 χρόνια υπάρχει η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό μέσω Master Plan, με πρόβλεψη μεταξύ άλλων για νέο μόλο που θα μπορεί να εξυπηρετεί αποτελεσματικότερα τα κρουαζιερόπλοια. Η ανάγκη αυτή παραμένει και απαιτεί έναν σύγχρονο σχεδιασμό με μακροπρόθεσμη προοπτική.
Το ίδιο σχέδιο θα πρέπει να αντιμετωπίζει συνολικά τις διαφορετικές χρήσεις του λιμανιού. Η δημιουργία ενός οργανωμένου τουριστικού καταφυγίου για τα εκατοντάδες ιστιοφόρα που επισκέπτονται την Πάτμο, η καλύτερη χωροθέτηση της διακίνησης καυσίμων και αδρανών υλικών, η πρόβλεψη κατάλληλου χώρου για τους αλιείς και η προοπτική υποδομών υδροπλάνων μπορούν να συνθέσουν ένα λειτουργικό λιμενικό μοντέλο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην περαιτέρω τουριστική και οικονομική ανάπτυξη του νησιού.
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται και στις υποδομές που στηρίζουν την καθημερινή λειτουργία του νησιού. Η βελτίωση και συντήρηση του οδικού δικτύου, η δημιουργία ενός ή δύο οργανωμένων χώρων στάθμευσης, η εξασφάλιση επάρκειας νερού και η ολοκλήρωση της σύνδεσης του νησιού με το κεντρικό δίκτυο αποχέτευσης είναι παρεμβάσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Μαζί με τη σωστή λειτουργία και συντήρηση του βιολογικού καθαρισμού, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για έναν προορισμό που θέλει να αναπτύσσεται με συνέπεια και διάρκεια.
Το ίδιο ισχύει και για τις τουριστικές επιχειρήσεις. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της οικονομικής ζωής της Πάτμου και χρειάζονται πρόσβαση σε ειδικά επιδοτούμενα προγράμματα για ανακαινίσεις, εκσυγχρονισμό και ενεργειακή αναβάθμιση. Ιδιαίτερα τα παλαιότερα ξενοδοχεία πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν στην ποιότητα και να παραμείνουν ανταγωνιστικά.
Παράλληλα, χρειάζεται να εξεταστεί ένα ειδικό θεσμικό πλαίσιο για τη δημιουργία μικρών ξενοδοχειακών μονάδων υψηλής ποιότητας. Οι οικοδομικοί περιορισμοί που συνδέονται με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Πάτμου ως ιερού και παραδοσιακού νησιού δεν ευνοούν την ανάπτυξη μεγάλων μονάδων. Μπορούν όμως να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μικρότερες επενδύσεις υψηλής ποιότητας, συμβατές με το περιβάλλον και την κλίμακα του νησιού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η Πάτμος διαθέτει πολιτιστικό και φυσικό πλούτο που μπορεί να προσελκύσει επισκέπτες πέρα από τους μήνες αιχμής. Η βελτίωση της προσβασιμότητας, οι σταθερές ακτοπλοϊκές συνδέσεις, η στοχευμένη προβολή και η ανάδειξη του πολιτιστικού κεφαλαίου μπορούν να στηρίξουν μεγαλύτερη και πιο σταθερή τουριστική δραστηριότητα, προς όφελος των επιχειρήσεων, της απασχόλησης και της τοπικής οικονομίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για τη βραχυχρόνια μίσθωση. Η θέση της ΠΟΞ είναι σαφής. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς κανόνες και χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις της στην κατοικία, στην τοπική κοινωνία και στον υγιή ανταγωνισμό. Ιδιαίτερα στους νησιωτικούς προορισμούς, όπου η διαθέσιμη κατοικία είναι περιορισμένη και οι ανάγκες των εργαζομένων αυξημένες κατά την τουριστική περίοδο, η ανεξέλεγκτη επέκταση της δραστηριότητας εντείνει υπέρμετρα τις πιέσεις στη στεγαστική αγορά.
Οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις λειτουργούν μέσα σε αυστηρό πλαίσιο υποχρεώσεων και ελέγχων. Είναι, επομένως, αναγκαίο να διασφαλίζονται ισότιμοι κανόνες και αντίστοιχες υποχρεώσεις για κάθε δραστηριότητα που ανταγωνίζεται άμεσα τα οργανωμένα τουριστικά καταλύματα. Παράλληλα, όπου καταγράφονται πιέσεις στη στεγαστική επάρκεια, απαιτούνται στοχευμένα κίνητρα για την ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης και την επιστροφή κατοικιών στην αγορά.
Η ανάπτυξη με διάρκεια δεν σημαίνει να αλλάξει η Πάτμος. Σημαίνει να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε οι κάτοικοί της, οι επιχειρήσεις της και οι επισκέπτες της να μπορούν να ωφεληθούν από την τουριστική δυναμική του νησιού. Η πραγματική επιτυχία θα είναι μια Πάτμος πιο δυνατή οικονομικά, με καλύτερες υποδομές και περισσότερες ευκαιρίες, χωρίς να χαθεί η αυθεντικότητα, η ιστορία και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας που την έκαναν να ξεχωρίσει.
