Όποιος Έλληνας βρεθεί απέναντι στη Μάκρη είναι αδιανόητο να μη πάει στο «χωριό φάντασμα». Δέκα χιλιόμετρα μόνο είναι η απόσταση για το μελαγχολικό Λιβίσι. Το χωριό το εγκατέλειψαν οι κάτοικοί του το 1923 με την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι Έλληνες έφυγαν για να βρουν νέα σπίτια στην Ελλάδα. Περίπου 2.000 γυναικόπαιδα (οι άντρες είχαν οδηγηθεί αιχμάλωτοι σε καταναγκαστικά έργα) με μάτια φοβισμένα και σκοτεινή καρδιά ξεκίνησαν το βασανιστικό ταξίδι για τη Νέα Μάκρη του Μαραθώνα και το χωριό Φαράκλα στη βόρεια Εύβοια. Ωστόσο οι Τούρκοι που κατοικούσαν στην Ελλάδα δεν εμφανίστηκαν ποτέ στο χωριό. Από τότε παραμένει «αλαφροϊσκιωτο» με σπίτια όρθια, αλλά έρημα και χωρίς ταβάνια. Και μια πλατεία που ακόμα περιμένει να υποδεχθεί όποιον νοσταλγό θέλει να το επισκεφθεί. Το σημερινό του όνομα Καγιά κιοί. Είναι η αρχαία Καρμυλησσός. Η παρουσία Ελλήνων χρονολογείται από τη βυζαντινή εποχή. Από το 14ο αιώνα, πολλοί από αυτούς, ήταν από τη Ρόδο και το Καστελόριζο. Κάποτε το χωριό είχε δικό του νοσοκομείο με πέντε γιατρούς, τρία φαρμακεία, δημοτικό σχολείο και βιβλιοθήκη. Πριν αρχίσουν οι διωγμοί οι Έλληνες ήταν 6.500 και μόνο 500 οι Τούρκοι.Σήμερα στην Κάτω Ενορία βρίσκεται η Παναγία η Πυργιώτισσα, αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου. Στο κέντρο του χωριού υπάρχουν ερείπια από το ιερό του ναού της Αγίας ?ννας. Στην Πάνω Ενορία είναι ο βυζαντινός ναός του Ταξιάρχη (Γιουκαρί Κιλίσε), ενώ άλλα εκκλησάκια υψώνονται στις κορυφές των λόφων. Η επίσκεψή μας στους λατρευτικούς χώρους των χριστιανών μας έδωσαν την εικόνα της επόμενης ενός καταστρεπτικού σεισμού.Το πιο κοντινό τουρκικό χωριό είναι το Χισάρονιού και νότια η παραλία Βάϊ, όπου τα καλά χρόνια οι Λιβισιανές πήγαιναν για να λευκάνουν το μετάξι και κατόπιν να υφάνουν τα προικιά στους αργαλιούς. Πέντε χιλιόμετρα δυτικά μία άλλη κουκλίστικη παραλία είναι η Κάμειρος. Τέλος, τρία χιλιόμετρα από το Λιβίσι βρίσκεται το Αφ Κουλέ. Είναι το ελληνικό χωριό Εύκολα η Αγιαύκουλα, με λαξευμένη σε βράχο τη μονή του Αγίου Ελευθερίου.Μη φύγετε από την περιοχή χωρίς να δοκιμάσετε τις 1000+1 τουρκικές νύχτες στις δισκοθήκες και στα παραδοσιακά μαγαζιά, όπου ο αισθησιακός χορός της κοιλιάς είναι ένα θέαμα που πρέπει οπωσδήποτε να απολαύσετε. Στην αγορά του Φετχιγιέ ψάξτε και θα βρείτε θεσπέσια δείγματα οθωμανικής τεχνοτροπίας σε χαμηλές τιμές, αλλά και πολλά αθλητικά ρούχα και παπούτσια … μαϊμού. Επίσης μπορείτε να ψωνίσετε τάπητες, σακίδια φτιαγμένα από μαλλί και χειροποίητες κουβέρτες. Στη gallery Gem (απέναντι από το Χαμάμ) υπάρχουν σπάνιες αντίκες και σουβενίρ. Στα εστιατόρια προσφέρονται εκατοντάδες πικάντικοι και άκρως απολαυστικοί γευστικοί συνδυασμοί προς τέρψη κάθε καλοφαγά. Γευθείτε σπαρταριστά και φτηνά ψάρια, το περίφημο κους –κους, ντορέρ και κεμπάπ ψημένα στα ξύλα. Σας συστήνουμε ανεπιφύλακτα να επισκεφθείτε ένα παραδοσιακό χαμάμ για να νιώσετε άλλος άνθρωπος και να σας βγάλουν βρώμα που ούτε εσείς ξέρατε ότι είχατε. Η πλήρης περιποίηση κοστίζει 20 ευρώ. Στη Λυκία ο ταξιδιώτης έχει κάτι να ανακαλύψει. Από τις εκπληκτικές παραλίες που κάποιες είναι μοναχικές και έχουν τη γοητεία του απόκρυφου μέχρι τα πέτρινα σπίτια με τις λουλουδιασμένες αυλές. Πεύκα στην ακτή, εκκλησάκια στο γκρεμό, αρχαίες βυθισμένες πολιτείες. Μικροί όρμοι με νερά τόσο καθαρά που τα διάλεξαν οι φώκιες για πατρίδα τους. Τι κι αν το ηλεκτρικό ρεύμα έφτασε κι εδώ; Η περιοχή άρχισε να γεύεται τα καλά και τα κακά του τουρισμού, αλλά τα μονοπάτια δεν άλλαξαν. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμα καταπληκτικές παραλίες για λίγους.
