Τον περασμένο Σεπτέμβριο, το Αρχιπελαγος συμμετείχε ως εκπρόσωπος της Ελλάδας, στο Συνέδριο για την Προστασία της Μεσογειακής Φώκιας, που διοργανώθηκε στην Αττάλεια της Τουρκίας, από το UNEP- MAP RAC/SPA, δηλαδή το Μεσογειακό Πλάνο Δράσης των Ηνωμένων Εθνών και συγκεκριμένα το Κέντρο Tοπικής Δράσης για τις Περιοχές Ιδιαίτερης Προστασίας. Το συνέδριο αυτό έγινε με στόχο την ανάπτυξη – υιοθέτηση νέων στρατηγικών για την άμεση προστασία της Μεσογειακής Φώκιας. Η Μεσογειακή Φώκια (Monachus monachus) αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούμενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον κόσμο. Ο παγκόσμιος πληθυσμός του είδους υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνά τα 500 άτομα, η πλειονότητα των οποίων επιβιώνει ακόμα στο Αιγαίο, και σημαντικός πληθυσμός αυτού του σπάνιου είδους ζει στο Ανατολικό Αιγαίο και τα Βόρεια Δωδεκάνησα. Σε πολλές χώρες όπως η Ισπανία, Ιταλία, Μαρόκο, Τυνησία, Λίβανο, Αλβανία, κ.α. το είδος έχει ήδη εξαφανιστεί, ενώ σε άλλες χώρες όπως η Κύπρος και η Λιβύη ο συνολικός πληθυσμός είναι μικρότερος από 2 άτομα. Με την πλήρη έλλειψη ουσιαστικών μέτρων προστασίας και διαχείρισης του είδους, ο πληθυσμός Μεσογειακής Φώκιας του Αιγαίου, υποβαθμίζεται και απειλείται με εξαφάνιση, παρόλες τις (ακριβές) καμπάνιες ευαισθητοποίησης που υλοποιούνται. Η αποτελεσματικότητα των δράσεων προστασίας που έχουν εφαρμοστεί έως σήμερα δεν είναι επαρκής, δεδομένου ότι οι απειλές που δέχονται οι φώκιες συνεχίζουν να υφίστανται. Αυτό είναι μία ξεκάθαρη ένδειξη ότι υπάρχει άμεση ανάγκη για πραγματική στρατηγική αλλαγή. Θεωρούμε ότι η πλήρης αποξένωση των αλιέων και των τοπικών κοινωνιών, από τις προσπάθειες προστασίας, αποτελεί μία σημαντική αιτία του προβλήματος, τόσο όσον αφορά τη Μεσογειακή Φώκια, όσο και σε σχέση με την περιβαλλοντική προστασία στην Ελλάδα γενικότερα. Κατά τη γνώμη μας το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί τοπικά, με τη δημιουργία μίας στενής σχέσης, που βασίζεται σε αμοιβαία εμπιστοσύνη ανάμεσα στους επιστήμονες και τις τοπικές κοινωνίες. Στα πλαίσια του Συνεδρίου, το Αρχιπέλαγος παρουσίασε μία νέα προσέγγιση για την προστασία της Μεσογειακής Φώκιας: ένα σχέδιο προστασίας με επικεντρο τις τοπικές κοινωνίες και ιδίως τους αλιείς. Το σχέδιο αυτό, που υποστηρίχθηκε θερμά από τους συνέδρους, πρόκειται να εφαρμοστεί πιλοτικά στην περιοχή της Βορείου Δωδεκανήσου με επίκεντρο την Πάτμο και μετέπειτα και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Έπειτα από πρωτοβουλία του Αρχιπελάγους, στο συνέδριο συμμετείχε και εκπρόσωπος του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Αλονήσσου, με στόχο να εκφραστούν και οι θέσεις και προβληματισμοί των αλιέων από μία περιοχή στην οποία ήδη προστατεύονται οι πληθυσμοί φώκιας. Τα προτεινόμενα μέτρα διαχείρισης περιλαμβάνουν ένα συνδιασμό από τα παρακάτω:- συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, τόσο στην παρακολούθηση και καταγραφή των πληθυσμών μεσογειακής φώκιας, όσο και στην καταγραφή της αλληλεπίδρασης που προκαλεί το είδος αυτό στα δίχτυα των παράκτιων αλιέων. Συνεργασία με τους αλιείς, για την ανάπτυξη ουσιαστικών μέτρων διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων, η εφαρμογή των οποίων θα επιτρέψει τόσο την επιβίωση της μεσογειακής φώκιας, όσο και τη επιβίωση της παράκτιας αλιέιας- Ανάπτυξη ενός μόνιμου μηχανισμού ανεύρεσης πόρων, για την προστασία αυτού του σπάνιου θαλάσσιου θηλαστικού. Οι πόροι θα διαμοιράζονται ως διάφορες μορφές κοινωνικής υποστήριξης (και όχι ως άμεση χρηματική ενίσχυση) κυρίως στις οικογένειες των αλιέων, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες γενικότερα. Για να εξασφαλισθεί απόλυτη διαφάνεια στη διαχείριση αυτών των πόρων, μία κοινή επιτροπή από επιστήμονες, αλιείς, και μέλη της τοπικής αυτοδιοίκησης, θα συντονίζει τη σωστή διαχείριση των πόρων, σύμφωνα με τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. – Υποστήριξη και ανάπτυξη δραστηριοτήτων αλιευτικού τουρισμού, και οικοτουρισμού, με την αυστηρή προυπόθεση ότι με κανέναν τρόπο δεν θα επικεντρώνονται στη μεσογειακή φώκια, αφού η ανθρώπινη παρενόχλη
