ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ

3204


Φ Ε Β Ρ Ο Υ Α Ρ Ι Ο Σ (Κοινώς «Ο Κουτσοφλέβαρος)Ο μήνας αυτός, του οποίου το όνομα παράγεται από το λατινικό ρήμα februo > februare, που σημαίνει «καθαρίζω», «εξαγνίζω», είναι ο δεύτερος μήνας του σημερινού ημερολογίου. Πριν από τη μεταρρύθμιση του Νουμά κατείχε τη δωδέκατη θέση, όταν ο Μάρτιος κατείχε την πρώτη στο ρωμαϊκό ημερολόγιο. Μετά τη μεταρρύθμιση την πρώτη θέση πήρε, όπως προαναφέραμε, ο Ιανουάριος και έτσι ο Νεβρουάριος βρέθηκε στη δεύτερη θέση και ο Μάρτιος στην τρίτη. Ονομάστηκε έτσι, από το ρήμα februare, επειδή κατά το μήνα αυτόν στη Ρώμη γινόταν γιορτές θρησκευτικών καθαρμών και εξαγνισμών. Το 46 π.Χ. κατά τη θέσπιση του Ιουλιανού ημερολογίου από τον Ιούλιο Καίσαρα, οι μέρες του, που ήσαν 30, περιορίστηκαν σε 29 και επί του αυτοκράτορα Αυγούστου, προς τιμή του, αφαιρέθηκε ακόμα μια μέρα και προστέθηκε στον μήνα Αύγουστο. Γι αυτό και από τον ελληνικό λαό πήρε το παρατσούκλι «Κουτσοφλέβαρος». Για να συντονιστεί όμως το ημερολόγιο των 365 ημερών με το ηλιακό ημερολόγιο προστέθηκε στον μήνα αυτόν κάθε 4 χρόνια ακόμα μια μέρα. Για τον λόγο αυτό ο χρόνος αυτός ονομάστηκε Δίσεκτος, από το λατινικό bis sextus. Η μέρα αυτή προστέθηκε μεταξύ της 24 και 25 του μήνα. Υπολογίστηκε δηλαδή η 24 δυο φορές, που ήταν η έκτη μέρα πριν από τις Καλένδες του Μαρτίου (- 1η Μαρτίου). Η εμβόλιμη αυτή μέρα λεγόταν δις έκτη προ των Καλενδών του Μαρτίου. Κατά τους μεταχριστιανικούς χρόνους η ονομασία αυτή διατηρήθηκε, αλλά η εμβόλιμη μέρα προστέθηκε στο τέλος του μήνα σαν 29η . Η παραφθορά του ονόματός του στην ελληνική δημοτική γλώσσα από Φεβρουάριος σε Φλεβάρης, έχει σχέση με την λαϊκή αντίληψη ότι τον μήνα αυτό ανοίγουν οι φλέβες του νερού, επειδή αναβρύουν τα πολλά νερά. Γι’ αυτό σχηματίστηκε και η παροιμία: «Φλεβάρη, φλέβες μ’ άνοιξες!» Το παρατσούκλι του «Κουτσοφλέβαρος» οφείλεται, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, όχι τόσο στον περιορισμό των 2 ημερών του για τις ανάγκες του ημερολογίου, αλλά στο γεγονός ότι ο Μάρτης, για το πείσμα της γριάς, που τον εχλεύασε (Βλπ. παρακάτω στο μήνα Μάρτιο), δανείστηκε απ’ αυτόν τις δυο μέρες για να εκδικηθεί τη γρια («επάγωσε τη γρια»).«Ο Κουτσοφλέβαρος ήβαλε τη γρια στο χάρκωμ’ από κάτω» Και στην Κρήτη ισχυρίζονται πως:«Ο γάιδαρος ηψόφησε τσοι πρώτες του Φλεβάρη και το Θεόν ηδόξαζε πως έφυγ’ ο Γενάρης Σχετικά με τα καιρικά φαινόμενα κατά τον Φλεβάρη οι δοξασίες του λαού εκφράζονται με ομοιοκατάληκτες στιχουργημένες παροιμίες, όπως οι παρακάτω: « Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίζει, του καλοκαιριού μυρίζει».Ή «Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει,καλοκαίρι θα μυρίσει Μα αν τύχει και κακίσειΩς το γόνα θα χιονίσει».«Στις δεκαπέντ’ απ’ το Φλεβάρη βαρεί τ’ άλογο ποδάρι» επειδή από τις 15 και έπειτα γίνεται ο καιρός καλύτερος.Ο Φεβρουάριος είναι κι αυτός πλούσιος σε γιορτές, όπως οι περισσότεροι μήνες. Οι γιορτές αυτές συνδέονται τόσο με θρησκευτικές δοξασίες (προλήψεις και δεισιδαιμονίες) όσο και με άλλες δραστηριότητες, θρησκευτικές ή επαγγελματικές. Τις πρώτες μέρες αρχίζει με τρεις γιορτές, που λέγονται Συμιόγιορτα, από το όνομα του αγίου Συμεών, πού δέχτηκε στην αγκαλιά του τον μικρό Χριστό στις 40 μέρες από τη Γέννησή του, κατά την ημέρα του καθαρισμού, που σύμφωνα με τον Μωσαϊκό Νόμο: « Παν άρσεν διανοίγον μήτραν άγιον Κυρίω κληθήσεται», δηλ. το πρώτο παιδί που θα γεννήσει μια γυναίκα, αν είναι αγόρι, να αφιερώνεται στο Θεό. Από την υποδοχή που έκανε ο Συμεών στο Χριστό η μέρα αυτή ονομάστηκε ημέρα της «Υπαπαντής». Στη γλώσσα του λαού πήρε τη μορφή: «Παπαντή», «Αποπαντή», «Απακουή» ή «Πακουή», δηλαδή η Παναγία που ακούει. Αλλού λέγεται η Παναγία η Μυλιαργούσα ή Μυλιαργού, για την αυστηρή αργία της ημέρας αυτής, «επειδή οι μύλοι αργούν (δεν δουλεύουν) κι αν τους βάλεις μπροστά, σταματούν και δεν αλέθουν.» Στην Πάτμο η διαπίστωση της αργίας αυτής, σε έμμετρη μορφή, επεκτείνεται ακόμα και στους δούλους και στα συμπαθητικά τετράποδα, που βοηθούν τους ανθρώπους στις δουλειές τους. Κατά την ημέρα λοιπό

Κοινοποιήστε:

Κύλιση στην κορυφή