Έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα

3204


Οι Πατινιώτες και οι Πατινιώτισσες αρχίζουν τις ετοιμασίες τους από την Καθαρή Δευτέρα ολοκληρώνοντας τες, τις τελευταίες μέρες του τρίτου μέρους του Τριωδίου. Γαλατσώνουν, (ασπρίζουν) με ασβέστη τα σπίτια, τις αυλές και τα φιδόστρατα που περνάνε απ’ τα πεντακάθαρα κατώφλια τους. Το άσπρο κυρίαρχο και στους τρεις οικισμούς του νησιού: Το ίδιο κάνουν και οι επαγγελματίες. Τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, όσα από αυτά κλείνουν το χειμώνα ανοίγουν πριν το Πάσχα και ετοιμάζονται να υποδεχθούν τους επισκέπτες του νησιού που έρχονται να ζήσουν την ατμοσφαιρικότητα της μεγάλης αυτής γιορτής της Χριστιανοσύνης, που στην Πάτμο αποκτά μια άλλη ξεχωριστή διάσταση. Στη Μεσαιωνική Χώρα με το γεραρό καστρομονάστηρο του Ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου, στη Σκάλα, (το επίνειο που αρματώθηκε απ’ τους καραβοκύρηδες της Χώρας, σαν εξαφανίστηκε ο κίνδυνος της πειρατείας) και στον Κάμπο (από τις πρώτες κατ’ εξοχήν αγροτικές περιοχές που αναπτύχθηκαν κατά τον 11ο αι μ.Χ.).Τα …θαμμένα βαγιόκλαδα.Την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, μετά το τέλος της λειτουργίας, εφημέριοι ιερείς, θάβουν βαθιά στη γη, παλιότερα σε χωράφια της περιοχής τους χλωρά βάγια, που τα συχνοπότιζαν. Αυτά θα διανεμηθούν την Κυριακή των Βαΐων. «Λάζαρος θέλει αυγά…». Ενώ ο ρόδινος πέπλος της αυγής χάνεται αργά και το λιόβγαλμα απ’ τ΄ απέναντι βουνά της Λέρου και της Καλύμνου παραπέρα, χάριζε το φως του, απ’ τους οικισμούς ξεκινά η έξοδος των παιδιών, που με την εικόνα της έγερσης του Λαζάρου, ή της Σταύρωσης ψάλλουν το τροπάριο της ημέρας: «Την κοινήν ανάστασιν ….». Οι παιδικές συντροφιές, παλαιότερα, συμπλήρωναν το τροπάριο ή το παρωδούσαν με το τραγούδι την κοινήν Ανάσταση. Θέλ΄ ο Λάζαρος αυγό και λιβάνι και κερί κι από κείνο που θεωρεί.Παλιότερα, ομάδες παιδιών γύριζαν το «Λάζαρο», υπέρ του…παπά της ενορίας τους. Η Πατινιά μάνα, έχει κι αυτή να κάνει το χρέος της προς το έθιμο της ημέρας. Θα ζυμώσει τα ανθρωπόμορφα «Λαζαράκια». Τους σταυρώνει τα χέρια, στη θέση των ματιών βάζει μοσκοκάρφια και στη μέση ένα καρύδι ή αμύγδαλο.ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ.Οι ενορίες της Πάτμου, βαγιοφορεμένες! Τα λογής – λογής δημιουργήματα απ’ τα ωχροκίτρινα βάγια, είναι τοποθετημένα κατά την παλιά «τάξη» στους κεντρικούς πολυελαίους και στην απόληξη των καντηλιών. Τα μεγάλα, σε σχήμα ψαριού, βάγια, στολίζουν απέριττα την Ωραία Πύλη. Μ’ ένα «ψάρι», φτιαγμένο με περισσή απ’ τ’ άλλα τέχνη, εξέρχεται της Ωραίας Πύλης ο εφημέριος. Το έχει περάσει συμβολικά, στον αριστερό ώμο του, και στη θέση του επιγονατίου, έχει θέσει έναν σταυρό και αυτόν βαγιοπλεγμένο.Δεξιά και αριστερά της Ωραίας Πύλης, βρίσκονται οι μεγάλες «αρχοντοπανιέρες», γεμάτες σταυρούς βαγινούς και κλαδιά ελιάς.Μόλις τελειώσει η ανάγνωση του Ορθρινού Ευαγγελίου, όλοι θα πάρουν από ένα βαγινό σταυρό και ένα κλαδί ελιάς, που δένουν στην άκρη και έτσι τ’ αφήνουν για όλη τη χρονιά. Θα φυλαχτούν πίσω από τις πόρτες. Ψάρι και συνήθως κολιός, βρίσκεται αυτή τη μέρα στο τραπέζι, με λάδι και κρασί. Για την ψαροφαγία λέγεται και στην Πάτμο το γνωστό τετράστιχο:Των Βαγιώ, Βαγιώ, Βαγιώ, τρώνε ψάρι και κολιό, και την άλλη Κυριακή, τρων το κόκκινο αυγό. Σήμερα οι ιερείς, στέλνουν στους πιστούς της ενορίας τους και τις Πασχαλινές λαμπάδες, που φτιάχνουν στο Μοναστήρι του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου. Είναι δε αντίστοιχες προς τα μέλη της κάθε οικογένειας. Μ. ΤΕΤΑΡΤΗ. Τη Μεγάλη Τετάρτη τελείται η τελευταία προηγιασμένη λειτουργία. Λίγο πριν το μεσημέρι, ο κάθε Πατινιώτης με την οικογένειά του θα τρέξει στην ενορία του. Πάνε να προλάβουν το «μέρωμα», δηλαδή το Μυστήριο του αγίου Ευχελαίου που ψάλλεται κατά την «Τάξη» από 7 ιερείς. Το στάρι του ευχελαίου πάντα οι παλιές Πατινιές το ρίχνανε στα ντουλάπια για να αποτρέψουν την είσοδο των ενοχλητικών ερπετών. Οι γεωργοί θα τον αναμίξουν με το στάρι της σποράς. Επίσης κατά την μαρτυρία τ

Κοινοποιήστε:

Κύλιση στην κορυφή