Ο Π α λ α ι ό τ ε ρ ο ς Δ η μ ό σ ι ο ς Δ ρ ό μ ο ς Στο μαγαζί του Καπράνη, πρωτοείδα θυμάμαι, παιδί τότε στο Δημοτικό, την γκραβούρα της Πάτμου, την πιο δημοφιλή, με την άποψη της Χώρας και του λιμανιού με τα αραγμένα καράβια.Παρατηρώντας την εικόνα, μέσα μου είχε γεννηθεί η σιγουριά, πως τα καράβια εκείνα, άραζαν στην ακτή της Αγίας Θεοφανούς, μιας και ο παλαιότερος δρόμος -όπως μου έλεγε ο πατέρας μου – που συνέδεε τη Χώρα με τη Σκάλα, έπεφτε κοντά. Αργότερα βέβαια έμαθα, πως οι παλιοί περιηγητές – χαρτογράφοι, ποτέ ή σχεδόν ποτέ, δεν αποτύπωναν ορθά, αφού δεν είχαν δυνατότητες. Πόσο μάλλον οι χαράκτες, που το πιθανότερο, δεν είχαν δει «ιδίοις όμμασι», την εικόνα που χάραζαν. Κάθε φορά που πήγαινα στου Καπράνη, για ψωμί ή για βιβλίο, πρόσεχα την γκραβούρα και φανταζόμουν πως ανέβαινα μαζί με τους ξένους των καραβιών, εκείνο το δρόμο της όμορφης βουνοπλαγιάς. Τον Χριστόδουλο Καπράνη, δεν τον ξεχνώ, γιατί απ’ τη βιβλιοθήκη του δανειζόμουν βιβλία και του οφείλω πολλά. Ο Δρόμος άρχιζε κάτω από τα Απορτσιανά ή Απορθιανά (και Πορθιανά), εξ ου και το όνομά του: Απορτσιανός ή Απορθιανός Δρόμος και Απορτσιανή ή Απορθιανή Στράτα. Βορειοανατολικά της Ιεράς Μονής Ιωάννου του Θεολόγου και του Οικισμού της Χώρας. Ξεκινούσε ακριβώς, κάτω από την «οικία Ντόριζα» και το τότε υπάρχον «Μέγαρο ή Πύργο του Σαρακίνη», κοντά στο «Πηγάδι του Γενάδιου». Περνούσε κάτω από τις Βίγλες, προ του χειμάρρου του Περδικάρη και κατευθυνόταν από την Αγία Θεοφανού ή Λεφανού, προς τη Σκάλα. Από το σημείο εκκίνησης του δε, έφθανε μέχρι τα Κρητικά.Ως το 1818 ήταν ο Δ η μ ό σ ι ο ς Δ ρ ό μ ο ς. Από κει και έπειτα έχασε τη χρήση του ως δημόσιος και έγινε μόνο αγροτικός. Ο Μητροπολίτης Σάρδεων Νεκτάριος, βορειοδυτικά της Χώρας, κατασκευάζει τον «Νέο Δρόμο», σημερινό «παλιό πλακόστρωτο δρόμο» Ας περπατήσουμε μαζί, τον Απορθιανό Δρόμο. Όλο το πανόραμα του λιμανιού της Σκάλας, είναι μπροστά μας. Κάτω απλώνεται η κοιλάδα του Περδικάρη, γεμάτη δένδρα. Δεξιά μας οι τέσσερις ανεμόμυλοι, οι Μύλοι όπως τους λέμε, μαζί με όλη την περιοχή. Κατηφορίζουμε, αφήνοντας πίσω μας, την διώροφη οικία του Σαρακίνη, η οποία διαθέτει «σημαντικόν αριθμόν δωματίων και αιθουσών, πλουσίως διακοσμημένων».- Ο Πύργος του Σαρακίνη χτίστηκε τον 16ο αιώνα, το κτίριο αργότερα έγινε Τούρκικο Διοικητήριο, λέγεται δε, πως εχρησιμοποιήτο για απαγχονισμούς και ακόμα πιο αργά, εκεί έμενε ο τελευταίος της οικογένειας Παγκώστα, Πατριάρχης Αλεξανδρείας Ιάκωβος. Ερείπια της οικίας υπήρχαν ως το 1930. -Ο Δρόμος είναι πετρόχτιστος και περικλείεται από μαντρότοιχους που στο πάνω μέρος τους έχουν αστοιβές, για την προφύλαξη των αγρών. (Αστοιβή : αγκαθωτός θάμνος). Μετά τα πρώτα 300 μέτρα περίπου, κάτω από την τοποθεσία Βίγλες (παρατηρητήριο), συναντάμε το εκκλησάκι του ?η-Βλάση. Εδώ θα σταθούμε : Ν’ ανάψουμε τα καντήλια, να προσκυνήσουμε τις εικόνες των Αγίων, να ξαποστάσουμε στα σκαλιά και να απολαύσουμε την υπέροχη φύση. Μπροστά μας βρίσκεται, η κοιλάδα του Περδικάρη: Αμυγδαλιές, αγριοαχλαδιές, συκιές, ροδιές, σχοινιές, κυπαρίσια, φίδες. – Φίδες: είδος κυπαρισιού. Από τις Φίδες του Περδικάρη, φτιάχνονταν οι «τράβες», των σπιτιών της Πάτμου. Σήμερα, δυστυχώς, δεν υπάρχουν πολλά δένδρα, όμως η ομορφιά παραμένει. – Χαρά θεού. Κι ακόμα χίλια χρώματα, απ’ τα αγριολούλουδα που αλαφραίνουν το νου και φέρνουν στα χείλη μας τραγούδια. Κρινάκια, αγριοπανσέδες, λουμπούνοι, παπαρούνες, ξυνίθρες, μαργαρίτες, λαμπρές, μάραθα κι αγριοράδικα. Η ποικιλία, ανάλογα την εποχή, είναι μοναδική. Κι απέναντί μας, το Ιερό Σπήλαιο της Αποκάλυψης, με το παρεκκλήσι της Αγίας ?ννας, που η παράδοση λέει πως το έχτισε ο Όσιος Χριστόδουλος, του Αγίου Αρτεμίου και του Αγίου Νικολάου. Και δίπλα, η Πατμιάς Σχολή.Πάνω από τον ?η Βλάση υπάρχει και το εκκλησάκι του ?η Σπυρίδωνα.- Μέσω του Δρόμου, υπήρχε επικοινωνία της Αποκάλυψης με την Σκάλα : Από μία παρακάμψη, η οποία διέσχιζε τις πλαγιές του
