Ανοικτή επιστολή
Προς: Αξιότιµον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας κ. Σωκράτη Φάμελλο.
Αξιότιμε κ Υπουργέ παίρνω το θάρρος να απευθυνθώ σε εσάς για ένα θέμα που έχει προκαλέσει κοινωνική αναστάτωση και αναταραχή! Κύριε Υπουργέ μπορώ να ελπίζω ότι θα ενεργήσετε με βάση το δίκαιο και το σύνταγμα και όχι με βάση τις όποιες επιταγές η σκοπιμότητες !
Οι κάτοικοι της Πάτμου όπως και οι κάτοικοι των μικρών νησιών είναι μια συμπαθής κοινωνική ομάδα πού η χώρα μας την έχει ανάγκη. Αυτή όμως τη στιγμή η πολιτεία αντί να τους συμπαρασταθεί, με την ανάρτηση των Δασικών Χαρτών προβαίνει σε μια αδικία αντισυνταγματική αυθαίρετη και παράνομη και θα σας εξηγήσω το γιατί:
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Με το αρθρ. 2§1 στοιχείο α’ του ν. 510/1947 που ίσχυσε από τη
δημοσίευση του στην Ε.Τ.Κ. (30.12.1947), σύμφωνα με το άρθρο 14 αυτού,
εισήχθησαν στη Δωδεκάνησο ο ΑΚ, ο ΕισΝΑΚ και το ν.δ. 7/10.5.1945. Με
το άρθρο 51 ΕισΝΑΚ ορίζεται ότι η κτήση της κυριότητας ή άλλου
εμπράγματου δικαιώματος που επήλθε πριν την εισαγωγή αυτού, κρίνεται
κατά το δίκαιο το οποίο ίσχυε, καθ’ ον χρόνο ν έλαβαν χώρα τα προς
κτήση αυτού πραγματικά γεγονότα. Περαιτέρω η ακίνητη περιουσία στη
Δωδεκάνησο ρυθμιζόταν από το Οθωμανικό δίκαιο, πριν την εισαγωγή του
Ιταλικού ΑΚ/1865 στη Δωδεκάνησο, η οποία έλαβε χώρα από 1.1.1932 με το
υπ’ αριθμ. 200/31.10.1931 διάταγμα του Ιταλού Κυβερνήτη.
Με το άρθρο 1 του Οθωμανικού νόμου περί γαιών της 17ης Ραμαζάν 1274
(1856) σε συνδυασμό προς τα’ άρθρα 2-5, 91-102 και 103-105 του ιδίου
νόμου, η ακίνητη ιδιοκτησία διακρίνεται σε κατηγορίες έτσι ολόκληρο
το νησί της Πάτμου δεν ήταν ποτέ στην κατηγορία των δημοσίων γαιών
(μιρί ή εμιριέ) αλλά ήταν και είναι ΜΟΥΛΚ δηλαδή ακίνητα ελευθέρας
κυριότητος, πλήρους και τελείας ιδιοκτησίας κτήματα, (ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ:
Το ισχύον εν ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΩ ΔΙΚΑΙΟ παρ.84) στις οποίες έχουν πλήρες και
απόλυτο δικαίωμα κυριότητας αυτοί που τις εξουσιάζουν,
Διότι ολόκληρη ή νήσος είχε περιέλθει προς τον τότε μοναχό και ιδρυτή
της Μονής Πάτμου Όσιο Χριστόδουλο, διά χρυσόβουλου λόγου του
αυτοκράτορα Αλεξίου Α΄ του Κομνηνού το 1088 μ.Χ. η οποία ιδιοκτησία
είχε δοθεί εις αυτόν «μετά πάσης αυτής περιοχής και διακρατήσεως, συ
καιρικώς, συ δέ χρόνοις» ή παρά τούτου ενεγερθησομένη εν τή νήσω Πάτμο
Μονή ατελώς, αβαρώς, κυρίως και αυθεντώς, αναφαιρέτως τε και αιωνίως»
(Βλ. 1931, επιμελεία Ι-Π. Ζέπου, σελ. 315).
Η παραπάνω κυριότητα της Ιεράς Μονής Πάτμου επί των ακινήτων της έχει
αναγνωρισθεί διά των παραχωρηθέντων προνομίων υπό το Μωάμεθ του
Πορθητού και των μετά ταύτα Σουλτάνων, οι οποίοι διά βερατίων που
είχαν παραχωρηθεί στον εκάστοτε Πατριάρχην αναγνώριζαν τα αρχικά
παραχωρηθέντα προνόμια ή Εκκλησία (Βλ. κείμενα τριών βερατίων, εκ των
οποίων το ένα έχει εκδοθεί μετά την δημοσίευση του Χάττι-Χουμαγιούν
έτους 1856, όσο δε αφορά τα δικαιώματα της Μονής επί της
Εκκλησιαστικής περιουσίας, βλέπ. Θέμιδι ΛΓ’ σελ. 158-160).
Έτσι έχει γίνει ορθώς δεκτό σύμφωνα με την νομολογία, ότι τα έν Πάτμω
ανωτέρω δωρηθέντα ακίνητα κτήματα είναι κτήματα καθαρής Ιδιοκτησίας
(μούλκ), στα οποία δεν έχει εφαρμογή ό περί γαιών νόμος της Οθωμανικής
αυτοκρατορίας, η οποία κυριότητα έχει αναγνωρισθεί υπό τού άρθρου 5
Οθωμανικού Αστικού Κώδικα, όπως επίσης η παραπάνω περιουσία έχει
αναγνωρισθεί και επί των Ιταλικών Αστικών Κωδίκων .
Άπαντα τα ανωτέρω αποτελούν νομίμους τίτλους κατά το Άρθρον 2137
Ι.Α.Κ. τού 1865 σε συνδυασμό με το άρθρο 252 των μεταβατικών διατάξεων
τού Ιταλικού Αστικού Κώδικα του 1942 και είναι καθαρής Ιδιοκτησίας
(μούλκ).
Επίσης, με το άρθρο 18 παρ.8 τού Συντάγματος τού έτους 1975, η ακίνητη
περιουσία της Iεράς μονής τού αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο,
κατοχυρώνεται Και συνταγματικά και αναφέρεται ότι: «Δεν υπόκεινται εις
απαλλοτρίωση η αγροτική ιδιοκτησία των Σταυροπηγιακών Ιερών Μονών της
Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτρας εν Χαλκιδική, των Βλατάδων εν
Θεσσαλονίκη και του Ευαγγελιστού Ιωάννη τού Θεολόγου εν Πάτμω,
εξαιρουμένων των μετοχίων» .
Περαιτέρω, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 στοιχείο α΄ του ν. 510/1947, που
ίσχυσε από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως
(30-12-1947), σύμφωνα με το άρθρο 14 αυτού, εισήχθησαν στη Δωδεκάνησο
ο Αστικός Κώδικας, ο Εισαγωγικός Νόμος του ΑΚ και το ΝΔ 7/10 Μαΐου
1945 (Π. Θεοδωρόπουλου «Το ισχύον εν Δωδεκανήσω δίκαιο» σελ. 51 επ.,
Π. Αποστολά «Δωδεκανησιακό δίκαιο – Ακίνητα της Δωδεκανήσου», 2012 ΤΝΠ
Νόμος, ΑΠ 725/2010 ΤΝΠ Νόμος). Με το άρθρο 51 ΕισΝΑΚ, ορίζεται ότι η
απόκτηση κυριότητας ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος που επήλθε πριν
την εισαγωγή αυτού, κρίνεται κατά το δίκαιο το οποίο ίσχυε κατά το
χρόνο που έλαβαν χώρα τα προς κτήση αυτού πραγματικά γεγονότα (ΑΠ
1429/2010, ΕφΔωδ 62/2009 ΤΝΠ Νόμος).
Περαιτέρω, η ακίνητη ιδιοκτησία στη Δωδεκάνησο ρυθμιζόταν από το
Οθωμανικό Δίκαιο, πριν την εισαγωγή του Ιταλ.ΑΚ/1865 στη Δωδεκάνησο, η
οποία έλαβε χώρα από 1-1-1932 με το 200/31 Οκτωβρίου 1931 διάταγμα του
Ιταλού Κυβερνήτη (ΕφΔωδ 30/2009, 183/2009, 13/2007 ΤΝΠ Νόμος). Με το
άρθρο 1 του Οθωμανικού νόμου περί γαιών της 17ης Ραμαζάν 1274 (1856)
σε συνδυασμό προς τα άρθρα 2, 3, 4, 5, 91-102 και 103-105 του ίδιου
νόμου η ακίνητη ιδιοκτησία διακρίνεται σε: (α) ιδιόκτητες γαίες
(μουλκ), στις οποίες αυτοί που τις εξουσιάζουν έχουν πλήρες και
απόλυτο δικαίωμα κυριότητας, (β) δημόσιες γαίες (εραζί – εμιριέ ή
αρζί-μιρί), (γ) γαίες αφιερωμένες σε ευαγή σκοπό (εβκάφ – Βακούφια),
(δ) γαίες προοριζόμενες για την κοινή και δημόσια χρήση όλων των
κατοίκων ενός μόνο χωριού (μετρουκέ), οι οποίες, επίσης, είναι
δημόσιες και (ε) νεκρές γαίες (μεβάτ), όπως είναι οι πετρώδεις
εκτάσεις τα βράχια κλπ., οι οποίες δεν ανήκουν στην κυριότητα των
ιδιωτών, ούτε είναι δυνατή από τη φύση τους η καλλιέργειά τους και δεν
κατέχονται ούτε εξουσιάζονται από κανένα και αυτές είναι δημόσιες
γαίες (Θεοδωρόπουλου ό.π. σελ. 182 και 171, Α.Καλλικλή, «Το Οθωμανικόν
Δίκαιον εν Ελλάδι», έκδ.1931, σελ.64 επ.).
Πρέπει να τονίσω ότι στην κατηγορία των ακινήτων ελεύθερης κυριότητας
(μούλκ), που εξομοιώνονται με τα κινητά και για την μεταβίβασή τους
δεν απαιτείται καμία διατύπωση, ο χαρακτήρας των οποίων δεν παύει να
υφίσταται στην περίπτωση που αυτά είναι ακαλλιέργητα, άγονα ή
αποτελούνται από δάση, άλση κτλ. (Θεοδωρόπουλος ό.π., σελ. 144, Κ.
Παπαδοπούλου, Αγωγές εμπράγματου δικαίου, αρ. 1ος, παρ. 244).
(Θεοδωρόπουλο παρ. 84). Συμπερασματικά λοιπόν όλα τά ακίνητα στην
Πάτμο προσδιορίζονται σαφώς σύμφωνα με τά προελεχθέντα ότι
πρόκειται για ιδιόκτητες γαίες , (μουλκ), κατά τις άνω διακρίσεις του
οθωμανικού δικαίου.
Επίσης η νήσος Πάτμος λόγω της υπερεθνικής και υπερτοπικής της
σημασίας θεσπίσθηκαν ειδικά μέτρα για την προστασία της όπως
Α] έχει εις το σύνολον της κηρυχτεί ως τόπος ιστορικός και τοπίο
χρήζον ιδιαιτέρας προστασίας (ΦΕΚ1029/1971 τ.Β’), καθώς επίσης και
ιστορικόν διατηρητέον μνημείον,τόπος ιστορικός και ιδιαιτέρου φυσικού
κάλλους(ΦΕΚ 847/1972 τ.Β’). Εξάλλου, η μεν κλιτύς μεταξύ των οικισμών
Χώρας και Σκάλας έχειχαρακτηρισθεί ως ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και
ως τόπος χρήζωειδικής προστασίας (ΦΕΚ 669/1968 τ.Β’), οι δε οικισμοί
Σκάλα και Κάμπος έχουν χαρακτηρισθεί ως τόπος ιδιαιτέρου φυσικού
κάλλους (ΦΕΚ669/1970 τ.Β και 1029/1971 τ.Β’ αντιστοίχως) και η περιοχή
“Κουμάνας”έχει εντοπισθεί ως τοπίο, ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους (βλ.
ΜελέτηνΚαθορισμού Ζωνών Προστασίας Νήσου Πάτμου, συνταχθείσα υπό
τηςΔιευθύνσεως Χωροταξίας ΥΠΕΧΩΔΕ, Μάρτιος 1992).
Έτσι έχουν καθοριστεί Ζώνη Α, αδόμητος, απολύτου προστασίας, εις την
νήσον Πάτμον ως εξής :
“1. Ζώνη Α1 (Ο σημαντικότερος
προχριστιανικόςαρχαιολογικός χώρος του νησιού με λείψανα
γεωμετρικών,κλασσικώνελληνιστικών, ρωμαϊκών καθώς και βυζαντινών
χρόνων).
2. Ζώνη Α2(Μοναστηριακό συγκρότημα Παναγίας της Κουμάνας 15ου – 16ου αιώνα).
3.Ζώνη Α3 (Αρχαιολογικά λείψανα κλασσικών χρόνων).
4. Ζώνη Α4(Σπήλαιοτης Απο- καλύψεως και άμεσο περιβάλλον του οικισμού
της χώραςΠάτμου).
5.. Ζώνη Α5 (Μεταβυζαντινό μοναστηριακό συγκρότημα Προφήτη Ηλία).
6.Ζώνη Α6 (Αρχαιότητες Προϊστορικών, Κλασσικών και
Χριστιανικώνχρόνων)” απασαι οι παραπάνω περιοχές είναι αδόμητες
ωςζώνης Α, αδομήτου.
Επίσης , με την 94262/5720/28.12.1959 (Β΄ 24/22.1.1960) απόφαση του
Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων η
Χώρα Πάτμου κηρύχθηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημειακό συγκρότημα,
όπως καθοριζόταν από την υφιστάμενη πολεοδομική της κατάσταση. Με την
υπ’ αριθ. 22323/23.11.1968 απόφαση του Υφυπουργού Προεδρίας της
Κυβερνήσεως (Β΄ 669) η κλιτύς μεταξύ των οικισμών Χώρας και Σκάλας
έχει χαρακτηρισθεί ως τόπος ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους. Με αποφάσεις
του Υπουργού Πολιτισμού των ετών 1971 και 1972, αντιστοίχως, η νήσος
Πάτμος έχει στο σύνολό της κηρυχθεί αφενός ως τόπος ιστορικός και
τοπίο χρήζον ιδιαιτέρας προστασίας (24151/15.12.1971, Β΄ 1029/1971)και
αφετέρου ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ως τόπος ιστορικός και
ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους (28457/9.10.1972, Β΄ 847/1972).
Με το π. δ. της 19.10.1978 (Δ΄ 594) η Πάτμος κηρύχθηκε ως παραδοσιακός
οικισμός και με τον ν. 1155/1981 (Α΄ 122) αναγνωρίσθηκε ως Ιερά Νήσος
θεσπίσθηκαν δε ειδικά μέτρα για την προστασία της.
Επειδή, με την 2270/2014 ΣΤΕ απόφαση του Δικαστηρίου, της επταμελούς
συνθέσεως, κρίθηκε ότι το ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας του μνημειακού
χαρακτήρα οικισμού της Χώρας Πάτμου, δεν μεταβλήθηκε μετά την έναρξη
ισχύος του ν. 3028/2002 (Α΄ 153) για την προστασία της πολιτιστικής
κληρονομιάς, έχει επιβληθεί αυστηρό καθεστώς προστασίας ,προκειμένου
να διατηρηθεί η μορφή της ως οικισμός μνημειακού χαρακτήρα, έτσι το
αυστηρότερο ισχύει σύμφωνα με τα ανωτέρω εκτιθέμενα κανένα οικόπεδο
εντός του οικισμού της ΧΩΡΑΣ ΠΑΤΜΟΥ δεν κτίζεται.
Εξάλλου, ο ιστορικός πυρήνας της Χώρας Πάτμου, η Ιερά Μονή του
ΑγίουΙωάννη του Θεολόγου και το σπήλαιο της Αποκαλύψεως εγγράφηκαν
στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO το
1999.
Ακολούθως, με την ΥΠΠΟ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Β1/Φ29/27315/1449/16.3.2007
απόφασητου Υπουργού Πολιτισμού (Α.Α.Π./135/17.4.2007) εγκρίθηκε η
οριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου της Χώρας Πάτμου. Ειδικότερα, με
την απόφαση αυτή οριοθετήθηκε σε ευρύτατη περιοχή ο αρχαιολογικός
χώρος της Χώρας Πάτμου, εντός και εκτός του οικισμού της Χώρας, βάσει
συντεταγμένων, όπως αυτές καθορίζονται στους συνημμένους στην απόφαση
αυτή χάρτες, με σκοπό την καλύτερη προστασία και διαφύλαξη του
ιστορικού χαρακτήρα των μνημείων που συμπεριλαμβάνονται εντός αυτού.
Επίσης έχουν καθορισθεί Ζ.Ο.Ε και προς τούτο εκδόθηκε και το υπ.
αριθμ. 621/1.8.2001 ΦΕΚ (τεύχος τέταρτο) σύμφωνα με το οποίο εκτός
των σχετικών διατάξεων πού αναφέρονται σ΄ αυτό (Αρθρο 29 (παρ.1) του
ν 1337/1983, όπω τροποποιήθηκε, αθρ. 25 παρ.5 τού ν. 2508/1997,
τούάρθρου 29Α τού ν. 1558/1985 προστιθεμένου και τού άρθρου 27 τού
ν2081/1992 (Α΄154), όπως αντικαταστάθηκε…, τήν υπ.
αριθμ.Δ17α/10/30/φ.2.2.1/23.5.2000 απόφαση τού Πρωθυπουργού και του
Υπουργού, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας καί δημοσίων Εργων….) Με τις
Ζ.Ο.Ε ο νομοθέτης, επεδίωξε την ανάσχεση της οικιστικής εξάπλωσης και
της οικοδομικής δραστηριότητας εκτός σχεδίου, καταβάλλοντας ιδιαίτερη
προσοχή στο ζήτημα των επιτρεπτών χρήσεων γης και αφού ελήφθησαν και
οι αποφάσεις των αναφερομένων Υπηρεσιών καί Υπουργείων, σύμφωνα με το
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ [Ζ.Ο.Ε] , έτσι από τις εκτός σχεδίου εκτάσεις της
ΠΑΤΜΟΥ τα 3/5 δεν κτίζονται είτε ως ζώνες απολύτου προστασίας, είτε
ως ζώνες άπυρου φυσικού κάλους, είτε ως ζώνες υψίστης γεωργικής
σημασίας και καλλιέργειας.
Στα υπόλοιπα 2/5 πού απομένουν έχουν και εκεί επί το
αυστηρότερο περιορίσει την δόμηση !! στα οκτώ[8] στρέμματα
αρτιότητα!!. Υφίστανται από το παραπάνω Π.Δ. κάποιες μικρές
οικιστικές επεκτάσεις οι οποίες και αυτές τώρα έχουν
χαρακτηριστεί δάσος!
:
Το πρόβλημα ωστόσο που παραμένει άλυτο είναι εκείνο της ενημέρωσης.
Έτσι έχει δημιουργηθεί τεράστια κοινωνική αναστάτωση, αναταραχή,
δεκάδες συμπολίτες σε όλη τη Πάτμο που δεν δύνανται και δεν
γνωρίζουν αν πρέπει να κάνουν ένσταση ή όχι, και επίσης πάρα πολλοί
εκείνοι που δεν μπορούν να κάνουν ένσταση λόγω του συνολικού υψηλού
κόστους που απαιτείται για την διαδικασία αυτή, θα πρέπει να έχει
συνταχθεί από απόλυτα εξειδικευμένο νομικό-τοπογράφο-δασολόγο κ.λπ..
και όλα αυτά ενώ τρέχουν οι ασφυκτικές προθεσμίες υποβολής ενστάσεων
και ο κίνδυνος σε απώλεια «δήμευση» της περιουσίας μας είναι
μεγάλος !
Για τους παραπάνω λόγους ζητώ την δική σας παρέμβαση:
Με την ελπίδα ότι θα εισακουστώ από έναν Υπουργό Άνθρωπο του
περιβάλλοντος της ισονομίας και του δικαίου , σας ζητώ να καταργήσετε
εξ αιτίας όλων των προαναφερομένων τους δασικούς Χάρτες πού αφορούν
την νήσο Πάτμο γιατί ή ανάρτηση είναι αντισυνταγματική και
παράνομη!!Πάτμος 11/4/2017
Ο Επικεφαλής των ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΠΑΤΜΟΥ
ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΥΡΩΝΑΣ (Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Πάτμου)
Επίσης η επιτροπή αγώνα έστειλε χθες στον αναπληρωτή υπουργό κ. Σωκράτη Φάμελλο και στους βουλευτές του νομού μας τα παρακάτω:
