Φωτό: Η κ. Λυδία Καρρά στο κτήριο της ΕΛΛΕΤ, μπροστά στον αρχαίο αναλημματικό τοίχο που ανακαλύφθηκε κατά την διάρκεια αποκατάστασης του κτηρίου.
Η κ. Καρρά έχει ένα πλούσιο και ενδιαφέρον βιογραφικό, το οποίο περιλαμβάνεται στο τέλος της συνέντευξης μας .
Ήταν μία κοινή επιθυμία αυτή η συνέντευξη και επειδή δεν προλάβαμε να την κάνουμε το καλοκαίρι στην Πάτμο, την κάναμε στις Σπέτσες όταν επισκεφθήκαμε το νησί τον Σεπτέμβρη με τον σύζυγο μου.
Καθίσαμε, σε έναν από τους εξωτερικούς χώρους και πριν ξεκινήσουμε την κουβέντα μας, δεν μπορούσαμε να μη σχολιάσουμε το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται το σπίτι.
Ζείτε σε έναν πραγματικό παράδεισο. Μέσα στη φύση και απέναντι στη θάλασσα. Είδα τον κ. Κώστα Καρρά να γράφει στο γραφείο του. Φαντάζομαι ότι εμπνέεστε από αυτό το τοπίο μια και αγαπάτε πολύ τη φύση και τη γη.
Δεν έχω οργανώσει ερωτήσεις. Στο μυαλό μου υπάρχουν πολλά και κουβεντιάζοντας σε αυτό τον υπέροχο χώρο θα τα συζητάμε. Μεταξύ τσαγιού, καφέ και βουτημάτων, έγινε η παρακάτω συνέντευξη.
Σμαράγδα Μουλιάτη. Με αφορμή τη δράση της Ελληνικής εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού στην οποία ήσαστε πρόεδρος για τα μονοπάτια στις Σπέτσες, που πριν μερικές μέρες έγινε η παρουσίαση τους, θα ’θελα να μιλήσουμε για αυτή τη μεγάλη δράση, ξεκινώντας από τα μονοπάτια της Πάτμου που ήτανε και η πρώτη.
Λυδία Καρρά. Σας έχουμε εκτιμήσει μέσα στα χρόνια για την σοβαρή δουλειά που κάνετε με την εφημερίδα σας για την Πάτμο και το Αιγαίο γενικότερα.
Τα μονοπάτια ξεκίνησαν την εποχή της μεγάλης οικονομικής κρίσης, σαν μια πρόταση, πως θα κρατήσουμε τους νέους στους τόπους τους με καινούργιες δουλειές που δημιουργούνται. Μέσα σε όλη αυτή την αγωνία που είχε δημιουργηθεί στην ελληνική κοινωνία με την κρίση και διαπιστώνοντας ότι η χώρα μας είναι προικισμένη με καταπληκτικά μονοπάτια, ξεκίνησε το πρόγραμμα «Μονοπάτια Πολιτισμού».
Τα μονοπάτια στην Ελλάδα έχουν υποστεί πολλά μέσα στο χρόνο.
Άλλα έχουν καταπατηθεί και άλλα έχουν σβήσει μέσα στη φύση. Όμως διατηρούνται πάρα πολλά ακόμα και αποτελούν πραγματικό πλούτο, γιατί για να κάνεις σήμερα ένα μέτρο μονοπάτι κοστίζει πάρα πολύ. Οι πρόγονοι μας από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα, συνδέανε μεταξύ τους πόλεις, χωριά, μνημεία. Τα μονοπάτια ήτανε οι εμπορικοί και πολιτιστικοί τους δρόμοι.
Διαπιστώνοντας ότι ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός τουρισμός που πάει να γίνει και διεθνής είναι ο περιπατητικός, είπαμε να κάνουμε σε κάποιους τόπους πλέγμα μονοπατιών. Γιατί να μην ελκύσουμε αυτόν τον τουρισμό;
Όχι γιατί ο επισκέπτης δεν θέλει την θάλασσα και το βουνό αλλά γιατί θέλει και να περπατήσει. Ξεκινήσαμε από την Πάτμο επειδή έχουμε έναν ιδιαίτερο δεσμό.
Σμ. Μουλιάτη: Ότι έρχεστε πολλά χρόνια στην Πάτμο μας είναι γνωστό. Αλλά δεν γνωρίζουμε από πότε.
Λυδία Καρρά. Ναι, ερχόμαστε πολλά χρόνια και την αγαπάμε πολύ. μετά την δημιουργία της ΕΛΛΕΤ το 1972 – και του χρόνου θα γιορτάσουμε τα 50 χρόνια της! Μόλις είχαμε αρραβωνιαστεί με τον Κώστα Καρρά και ταξιδεύαμε από το Λονδίνο στην Ελλάδα. Όταν φθάσαμε είδαμε ότι όλα γκρεμίζονταν γύρω μας.
Δηλαδή όπου βλέπαμε ένα ωραίο σπίτι, μας λέγανε: Σε ένα μήνα το γκρεμίζω». Ακόμα και στο Ναύπλιο τα ίδια μας λέγανε.
Έτσι γεννήθηκε η ιδέα της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Σε μια εποχή μανιακής αντιπαροχής, χωρίς προστασία για τους οικισμούς, είπαμε: αν συνεχίσει αυτό το πράγμα τι θα απομείνει σε αυτό τον τόπο;
Όταν ήρθαμε στην Πάτμο διαπιστώσαμε ότι είναι πραγματικά από τους πιο πολύτιμους τόπους διεθνώς. Ο οικισμός της Χώρας είναι ίσως ο πιο ενδιαφέρων οικισμός στο Αιγαίο και από τους πιο ενδιαφέροντες στη Μεσόγειο. Η ιστορία εξηγεί τους λόγους.
Οι πρώτοι κάτοικοι ήρθανε μετά την Άλωση από την Κωνσταντινούπολη, από μια κοινωνία πολύ ανεπτυγμένη και μετοίκησαν στην Πάτμο για να έχουν την προστασία της Ιεράς Μονής.
Αυτό που με εντυπωσίαζε πάντα ήταν, ότι το κάθε σπίτι διατηρεί στη δόμηση τους κανόνες εκείνης της εποχής, από τον 16ο αιώνα -δηλαδή τα παράθυρα έτσι, οι πόρτες έτσι, χτίζουν με πέτρα- κι όμως κανένα σπίτι δεν είναι όμοιο με το διπλανό.
Είναι εντυπωσιακή αρχιτεκτονική. Το διαπιστώσαμε αυτό όταν ήρθαμε για πρώτη φορά. Η φύση είναι κι αυτή πολύ ωραία. Γι αυτό και τα μονοπάτια είπαμε να τα ξεκινήσουμε από την Πάτμο. Αλλά δεν υπήρχε τότε ενδιαφέρον από τον κόσμο. Ήταν πολύ πρωτοπόρο και ακόμη δεν είχαμε ξεκινήσει το σύστημα να τα υιοθετεί ο Δήμος. Το αρχίσαμε αυτό μετά από κάνα δυο-τρία χρόνια.
Παρόλ’ αυτά αρκετός κόσμος στην Πάτμο -ντόπιοι και επισκέπτες- τα έχουν χαρεί. Το ευχάριστο είναι ότι το μέλος Δ.Σ. της ΕΛΛΕΤ που έχει αναλάβει τα μονοπάτια, γιατί έχουμε κάποιον στην Ελληνική Εταιρεία που αναλαμβάνει το κάθε πρόγραμμα μας, είναι ένας Έλληνας της διασποράς που αγαπά και αυτός πολύ την Πάτμο, ο Φωκίων Ποταμιάνος ο οποίος είναι μέγας περιπατητής και έχει βάλει στόχο φέτος το χειμώνα να συντηρηθούν όλα τα μονοπάτια και στην Πάτμο ώστε από την άνοιξη να έχει η Πάτμος ένα ανανεωμένο δίκτυο.
Είμαστε σε συζήτηση με τον Δήμο στην Πάτμο να αναλάβει τα μονοπάτια και την συντήρηση τους. Έχουμε καλές συζητήσεις με τον Δήμαρχο και ελπίζουμε ότι θα υπογραφεί μια σύμβαση για την προστασία και περιποίηση τον μονοπατιών. Έχουμε ήδη συντηρήσει μερικά μονοπάτια με μια ομάδα Πατινιώτες αλλά πρέπει να περιμένουμε την σύμβαση πριν αρχίσουμε την ολική συντήρηση και ανανεωμένη σηματοδότηση.
Διαπιστώσατε κι εσείς ότι ο κόσμος στις Σπέτσες έχει ενθουσιασμό για τα μονοπάτια που ετοιμάζονται. Ήρθανε οι πάντες στην παρουσίαση. Ήταν κατάμεστη η αίθουσα και όλοι θέλουνε να βοηθήσουνε.
Τη δράση αυτή την έχουμε κάνει σε 15 περιοχές της χώρας. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες αν θέλετε, είναι το Menalon Trail όπου συνδέσαμε δέκα ιστορικά χωριά στην Αρκαδία σε συνεργασία με ντόπιους.
Μόλις τελειώσαμε επίσης ένα από το πιο σημαντικά πλέγματα μονοπατιών στην περιοχή του Νέστου και της Ροδόπης, το Nestos-Rodopi Trail. Στη Ροδόπη κοντά στην Ξάνθη έχουν βρει οι ειδικοί, ότι διατηρείται η παλαιότερη βιοποικιλότητα όλης της Ευρώπης. Για κάποιους λόγους ο παγετώνας σταμάτησε στην οροσειρά της Ροδόπης εκεί που πάνε τα μονοπάτια μας. Και όταν περπατάς εκεί σου δείχνουν οι ειδικοί: «Κοίταξε αυτό το φυτό, είναι από χιλιάδες χρόνια».
Τώρα ολοκληρώνουμε, σε εποικοδομητική συνεργασία με τους τοπικούς Δήμους, δίκτυα στην ΣΑΛΑΜΙΝΑ που είναι πολύ ιστορικός τόπος και το επόμενο μας είναι οι ΣΠΕΤΣΕΣ. Ακολουθούν η ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ – μαγικός τόπος και αυτός και μετά οι ΔΕΛΦΟΙ.
Έχουμε πολλές αιτήσεις απ όλη τη χώρα. Δυστυχώς, είναι αρκετή η γραφειοκρατία για τις άδειες από τις δασικές υπηρεσίες. Έχει αυξηθεί. Παλιά δεν ήταν έτσι.
Για την Πάτμο, ελπίζουμε τώρα να τα αγκαλιάσουν οι Πάτμιοι γιατί μόνο κερδισμένοι θα βγούνε.
Το μονοπάτι το χρησιμοποιεί ο επισκέπτης εκτός αιχμής, Ιούλιο και Αύγουστο που υπάρχει πολύς τουρισμός, που θέλει να περπατήσει και αυτό τι σημαίνει: Σημαίνει πως τα μικρά ξενοδοχεία τα εστιατόρια τα τοπικά προϊόντα ωφελούνται. Επίσης αξίζει να τονίσω ότι με τα μονοπάτια προβάλουμε πάρα πολύ τα τοπικά προϊόντα και το κάνουμε για να μπορεί ο επισκέπτης να επισκεφθεί εκεί που παράγεται το μέλι, το κρασί. Βοηθάει πάρα πολύ την τοπική οικονομία σε περιόδους εκτός αιχμής.
Σμ. Μουλιάτη:Η ΕΛΛΕΤ και σεις προσωπικά έχετε κάνει πολλά για την Πάτμο. Τι έχετε πάρει όμως από την Πάτμο και τους Πάτμιους; Σας ικανοποιεί αναλογικά το πάρε-δώσε; Κάποιες αντιδράσεις υπήρξαν σε παρεμβάσεις σας για το νησί μας κάποια στιγμή από ανθρώπους που είχαν διαφορετική άποψη για την ανάπτυξη και τον τουρισμό .
Το νοιώσατε εσείς αυτό;
Λυδία Καρρά: Έχουμε πάρει πολλά από την Πάτμο διότι είναι ένα πανέμορφο ιστορικό νησί και ο επισκέπτης το εισπράττει. Το εισπράξαμε και μείς. Πήραμε επίσης πολλά από εξαιρετικούς Πάτμιους και δημιουργήσαμε φιλίες. Αλλά η αλήθεια είναι ότι μερικές φορές μας έχει στενοχωρήσει ότι κάποιοι εύκολα δυσφημούν χωρίς να βασίζονται σε γεγονότα και ότι άλλοι χωρίς να ελέγξουν το δέχονται εύκολα. Και αναφέρομαι τώρα σε μια οργάνωση την ΕΛΛΕΤ που μόνο καλό έχει κάνει στην Πάτμο.
Σμ. Μουλιάτη:Τι έχει κάνει η ΕΛΛΕΤ;
Λυδία Καρρά: Προσωπικά σκηνοθέτησα την ταινία ΠΑΤΜΟΣ -ΑΠΟΗΧΟΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΩΣ που έχει παιχθεί διεθνώς προβάλλοντας το νησί και έχει πάρει πολλά βραβεία. Χάρη στην ΕΛΛΕΤ βραβεύτηκαν με την ευρωπαϊκή διάκριση Europa Nostra, οι ιστορικοί ανεμόμυλοι.
Η ΕΛΛΕΤ ήταν σε όλα τα καλά βήματα της Πάτμου. Στήριξε την είσοδο της Πάτμου στην Ουνέσκο ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.
Το πρώτο Διεθνές συνέδριο για οικολογία και θρησκεία, με τον Πατριάρχη και πολλές προσωπικότητες από όλο τον πλανήτη, ήταν ιδέα του Κώστα Καρρά και οργάνωση της ΕΛΛΕΤ.
Στο βιβλίο μας για τα 50 χρόνια της ΕΛΛΕΤ, θα καταγράφεται όλη η ιστορία πως ακριβώς έγινε.
Έχει οργανωθεί η οικία Σταύρακα σε κέντρο πολιτισμού. Αρκετά σημεία προστατεύθηκαν όπως οι παραλίες και δεν μπήκαν παντού ξαπλώστρες. Είναι ένα ωραίο σύστημα στην Πάτμο ότι κάποιες παραλίες είναι με ξαπλώστρες και άλλες δεν είναι. Γιατί πολλοί δεν τις θέλουν και αυξάνονται όλο και περισσότερο αυτοί που δεν θέλουν ξαπλώστρες. Γιατί να τον υποχρεώνεις τον άλλον που θέλει κολυμπήσει σε μια παραλία αυθεντική στη φύση; Έχει βρεθεί μία ισορροπία και σε αυτό βοήθησε η ΕΛΛΕΤ με την κινητοποίησή της.
Ο ρόλος της είναι, και σε αυτό τη στηρίζει πάρα πολύς κόσμος, να διατηρήσει όσο μπορεί την πολιτισμική μας κληρονομιά και τη φύση του τόπου. Και να κάνει το περιβάλλον όσο γίνεται πιο ωφέλιμο για τον άνθρωπο, ειδικά σε μια εποχή κλιματικής αλλαγής. Πολλές φορές χρειάζεται μια μάχη και όταν η ΕΛΛΕΤ το διαπιστώσει, ένας τρόπος να το κάνει είναι να προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Ένας μεγάλος δικαστικός αγώνας που κερδήθηκε ήταν ενάντια στην ανοικοδόμηση της παρθένας περιοχής του Λιγγίνου. Ουσιαστικά κέρδισε η Πάτμος.
Όπως κέρδισε από τον αγώνα ενάντια σε κτίσμα πάνω στον αιγιαλό στην ίδια περιοχή και κερδίζει από την προσπάθεια της διάσωσης του υπέροχου μονοπατιού που συνδέει την Βαγιά με το Λιβάδι του Γερανού, το οποίο προηγούμενες δημοτικές αρχές το κατέστρεψαν και το έκαναν λεωφόρο.
Η αρχαιολογική υπηρεσία στηρίζει την διάσωση αυτού του μονοπατιού. Η ΕΛΛΕΤ μετά από αίτημα πολλών Πατμίων ζήτησε την συμβουλή ενός διακεκριμένου μελετητή ο οποίος θα κάνει προτάσεις που θα υποβάλουμε στο Δήμο και οι οποίες φυσικά πρέπει να γίνουν αποδεκτές από την Αρχαιολογική υπηρεσία.
Η ΕΛΛΕΤ δεν έχει προσωπικά με κανένα, δεν είναι αυτός ο ρόλος της. Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι κάτοικοι, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται κάποιος που λέει ότι εκπροσωπεί την ελληνική εταιρεία και διαδίδει λανθασμένες φήμες- ότι την ΕΛΛΕΤ εκπροσωπούν μόνο τα μέλη του Δ.Σ. της.
Σμ. Μουλιάτη: Υπάρχει τώρα κάτι για την Πάτμο που σχεδιάζετε;
Λυδία Καρρά: Το επόμενο που θέλουμε να κάνουμε είναι να συντηρηθούν σωστά, να ανακτηθούν και να λειτουργήσουν καλά πια τα μονοπάτια για τους Πάτμιους και τους επισκέπτες, με τη βοήθεια και της τεχνολογίας.
Σμ. Μουλιάτη:Από πού αντλούνται οι πόροι για τα μονοπάτια και γενικά για τα έργα της ΕΛΛΕΤ;
Λυδία Καρρά: Οι πηγές ποικίλουν. Χορηγοί. Iδρύματα αλλά και ιδιώτες και ευρωπαϊκά προγράμματα. Π.Χ., για τα μονοπάτια της Θράκης ήταν το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Για την Αρκαδία το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη. Για την Πάτμο ο ίδιος ο κ. Φ. Ποταμιάνος.
Αξίζει να πω επίσης ότι έχουμε τμήμα εκπαιδευτικό που υλοποίησε το πρόγραμμα «Αειφόρο Σχολείο» στα σχολεία της Πάτμου πριν δυο χρόνια. Είναι ένα πολύ ωραίο πρόγραμμα της ΕΛΛΕΤ. Ένα πρόγραμμα που συμμετέχουν 250 σχολεία σε όλη τη χώρα.
Σμ. Μουλιάτη: Ποια άλλα έργα για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή υπάρχουν στο τραπέζι;
Λυδία Καρρά: Η άποψη μας είναι ότι η χώρα μας έχει πάρα πολύ αέρα και πολύ ήλιο και καλά κάνει ο κ. πρωθυπουργός και οδηγεί τη χώρα εκτός λιγνίτη και υπέρ του να χρησιμοποιηθούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η αιολική ενέργεια, η ηλιακή ενέργεια, γεωθερμία κ.ά.
Πιστεύουμε όμως ότι αυτά πρέπει να γίνονται με σωστή χωροταξία και όχι ο καθένας όπου θέλει. Δεν είναι σωστό για μια χώρα της ομορφιάς της Ελλάδας και της πολιτιστικής της σημασίας. Σε αυτό ο πρωθυπουργός συμφωνεί μαζί μας.
Θεωρούμε επίσης ότι οι Κυκλάδες και νησιά όπως η Πάτμος, είναι από τους μαγικούς τόπους της Ευρώπης. Θέλουν προσοχή, δεν μπορείς να πας στην Τήνο στη Σίκινο και να δημιουργήσεις βιομηχανική ζώνη τεράστιας κλίμακας με ανεμογεννήτριες.
Σμ. Μουλιάτη:Συμφωνείτε δηλαδή με τον κόσμο που διαφωνεί σε διάφορα νησιά και έχει ξεσηκωθεί;
Λυδία Καρρά: Nαι, συμφωνούμε και τους έχουμε βοηθήσει. Μόλις πριν λίγους μήνες υποβάλαμε υποψηφιότητα για πέντε νησιά δειγματοληπτικά -Αμοργός, Κίμωλος, Κύθηρα, Σίκινος και Τήνος- στη Europa Νostra που έχει το πρόγραμμα «7 Most Endangered» και κερδίσαμε. Πιστεύουμε πως κάποια νησιά, όπως η Πάτμος που είναι μικρό νησί, συμπεριλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία.
Σμ. Μουλιάτη:Ξέρετε ότι στην Πάτμο δόθηκε έγκριση από την ΡΑΕ σε εταιρείες να βάλουν φωτοβολταϊκά σε περιοχές χωρίς να ερωτηθούν οι ιδιοκτήτες τους και το μάθανε από τα δημοσιεύματα μας;
Λυδία Καρρά:Αν θέλει ο Δήμος μπορεί να ζητήσει την συμβουλή των επιστημόνων της ΕΛΛΕΤ. Οι δύο ανεμογεννήτριες που έχει η Πάτμος είναι εντάξει. Από κει και πέρα μπορεί να υπάρχουν κάποια σημεία που μπορεί να δεχθούν αλλά με χωροταξική μελέτη. Δεν μπορεί ο καθένας να βάζει όπου θέλει τα φωτοβολταϊκά. Η ΕΛΛΕΤ είναι κάθετη σε αυτό. Ναι στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η Ελλάδα έχει ξεπεράσει το στόχο της σύμφωνα με την ευρωπαϊκή ένωση. Άρα δεν χρειάζεται να κοπτόμεθα αυτή τη στιγμή. Από κει και ύστερα κάθε τόπος πρέπει να έχει κάποιες ανεμογεννήτριες στην κλίμακα του. Δεν μπορεί ένα πανέμορφο νησί σαν την Τήνο να τροφοδοτήσει την Αθήνα. Δεν μπορεί η Σίκινος να τροφοδοτεί τη Γερμανία.
Πρέπει να καλύπτει μόνο τις δικές της ανάγκες. Χωροταξία είναι η λέξη κλειδί. Και γιατί πολλά από αυτά τα μέρη τα ωραία που λέμε τώρα, που έχουν μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά και ωραία φύση, μπορούν να ζήσουν άνετα από άλλες δραστηριότητες. Αν τις κάνεις βιομηχανικές ζώνες θα πληγεί ο τουρισμός, όλα αυτά που ταιριάζουν στους μικρούς αυτούς τόπους.
Ο Κώστας Σταμπούλης ρώτησε αν η ΕΛΛΕΤ μπορεί να ενθαρρύνει τη δημιουργία φάρμας και πρωτογενή τομέα γενικότερα και η κα Καρρά απάντησε ότι μπορεί. Είπε μπορεί να το αναδείξει και να το ενθαρρύνει είναι κάτι πολύ θετικό.
Λυδία Καρά: Σε αυτά τα μέρη πρέπει κανείς να παρακολουθεί τα διεθνή κινήματα. Υπάρχει ένα τεράστιο διεθνές κίνημα για οικολογικό πρωτογενή τομέα. Ο άνθρωπος που επιστρέφει στη γη του και της δίνει νέα ζωή με σεβασμό στο περιβάλλον, κάτι που δένει με τον περιπατητικό τουρισμό. Θα θέλει ο επισκέπτης να γνωρίσει αυτό το μέρος, θα θέλει να αγοράσει από εκεί. Θα θέλει να του εξηγήσει ο καλλιεργητής πως γίνεται. Όλα αυτά δένουν. Θα πρέπει να πειστούν οι τοπικές αρχές να παρακολουθούν τις διεθνείς τάσεις βιώσιμης ανάπτυξης. Υπάρχουν αυτή τη στιγμή δήμοι στην Ελλάδα που έχουν αλλάξει νοοτροπία και είναι πολύ κοντά σε αυτά που λέμε. Δεν είναι όλοι όμως. Πάντως είναι σίγουρα καλό που έχουν δημιουργηθεί στην Πάτμο αμπελώνες και βιολογικές καλλιέργειες .
Σμ. Μουλιάτη: Υπάρχει κάτι άλλο που πρέπει να γίνει στην Πάτμο;
Λυδία Καρρά: Το άλλο που πρέπει να γίνει στην Πάτμο και το ερευνά το συμβούλιό μας για την αρχιτεκτονική κληρονομιά, είναι ότι δεν έγιναν κάποια πράγματα που ζήτησε η Ουνέσκο να γίνουν. Ο θησαυρός της Πάτμου είναι ο οικισμός της Χώρας και πρέπει να φυλαχθεί πρώτα αυτός ως κόρη οφθαλμού όπως και η φύση της.
Η Ουνέσκο ζητάει να γίνει σχέδιο διαχείρισης που μεταξύ άλλων εμπεριέχει και τον προσδιορισμό των επιτρεπόμενων χρήσεων γης. Δεν έχει γίνει ακόμα. Και ας έχουν περάσει πολλά χρόνια.
Σμ. Μουλιάτη: Ποια άλλα προγράμματα διαχειρίζεται αυτή την περίοδο η ΕΛΛΕΤ;
Λυδία Καρρά: Από τα μεγάλα προγράμματα της ΕΛΛΕΤ, εκτός από τα Μονοπάτια Πολιτισμού, είναι:
Για την ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ, το μεγάλο ευρωπαϊκό οκταετές πρόγραμμα LIFE-IP για την προσαρμογή της χώρας στην κλιματική αλλαγή. Μετέχουν μεταξύ άλλων, με συντονιστή το ΥΠΕΝ, η Τράπεζα της Ελλάδος, η Ακαδημία Αθηνών, το ΕΜΠ και η ΕΛΛΕΤ ως η μόνη περιβαλλοντική ΜΚΟ. Αρμοδιότητά μας, μεταξύ άλλων, είναι η ευαισθητοποίηση των πολιτών με πρόγραμμα ενημέρωσης στα σχολεία, εκστρατείες ενημέρωσης. Ακόμα, η διερεύνηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά (στους αρχαιολογικούς χώρους π.χ. Δήλος, παραδοσιακούς οικισμούς και μνημεία) καθώς και τα τοπία.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. Μέσω του Συμβουλίου Θεσμικού Πλαισίου, μια σταθερή προσπάθεια της ΕΛΛΕΤ με την συμβολή διακεκριμένων επιστημόνων είναι η παρακολούθηση των νόμων για το περιβάλλον και η διατύπωση προτάσεων για βελτίωσή τους.
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ. Μέσω του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς που συσπειρώνει κορυφαίους επιστήμονες φροντίζει για την προστασία και ανάδειξη μνημείων, παραδοσιακών οικισμών – τον τεράστιο πλούτο της χώρας μας. Η ΕΛΛΕΤ είναι επίσημος εκπρόσωπος της Europa Nostra στην Ελλάδα. Μετά την υποδειγματική αποκατάσταση αυτού του υπέροχου ηπειρώτικου γεφυριού της Πλάκας στα Τζουμέρκα, που έπεσε πριν 4 χρόνια, προωθήσαμε την βράβευσή του. Τα εγκαίνια έγιναν στις 2 Οκτωβρίου και η ΕΛΛΕΤ ήταν εκεί για να παραδώσει το βραβείο στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Το 2022 θα γιορτάσουμε τα 50 χρόνια από την ίδρυση της ΕΛΛΕΤ. Θα το γιορτάσουμε σε διάφορα μέρη, και ελπίζουμε και στην Πάτμο. Το πώς, θα το βρούμε συζητώντας με τον Δήμο και τους Πάτμιους!
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Η Λυδία Καρρά σπούδασε Κοινωνιολογία στην Σορβώνη, και μεταπτυχιακά σε κλασικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου 1981-83.
Το 1972 ίδρυσε με το σύζυγό της την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος & Πολιτισμού.
1975 Ηγήθηκε στο Cyprus Relief Fund, Λονδίνου, της οικονομικής υιοθεσίας των προσφυγόπουλων της Κύπρου.
Την περίοδο 1992 – 1994 ως πρόεδρος του Hellenic Cultural Centre (συνομοσπονδία ελληνικών πολιτιστικών οργανώσεων) στην Αγγλία είχε την ευθύνη των εορτασμών για τα 2.500 χρόνια από την ίδρυση της Δημοκρατίας, σε συνεργασία με το Βρετανικό Κοινοβούλιο, όταν η τριήρης έπλευσε στον Τάμεση.
Από το 1980 εργάστηκε κοντά σε διακεκριμένους Βρετανούς σκηνοθέτες. Από το 1985 αφοσιώθηκε στην σκηνοθεσία και έχει σκηνοθετήσει 15 ταινίες.
Οι ταινίες της έχουν παιχθεί σε πολλές χώρες & έχουν λάβει σημαντικές διακρίσεις στην Ευρώπη και την Αμερική.
Με τα έσοδα από την πώληση στην Αμερική της ταινίας «ΣΙΝΑ, Το Θεοβάδιστο Όρος» συντηρήθηκαν οι τοιχογραφίες του 13ου αιώνα της μεσαιωνικής τράπεζας της Μονής.
“Sir Steve Runciman, Γέφυρα στην Ανατολή”, για τον Βυζαντινό πολιτισμό , απέσπασε βραβείο στο Chicago Film Festival.
Η ταινία «Πάτμος – Απόηχοι Αποκαλύψεως» παίχθηκε διεθνώς.
Η Φωνή Αιγαίου απέσπασε βραβείο «καλύτερης ταινίας για την φύση» (2005) από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το European Heritage Film Festival.
H ταινία της « Mια Ζωή μια Εποχή- Μιχάλης Κακογιάννης» επελέγη για την εναρκτήρια τελετή του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 2009. Η ταινία αυτή έχει παιχθεί σε πολλά φεστιβάλ διεθνώς.
Τελευταία της ταινία «Ξερολιθιές: Στηρίγματα στο Αιγαίο», που παίχθηκε μεταξύ άλλων στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και στο MediMed στη Βαρκελώνη.
Πρωτοστάτησε στον 1ον μεγάλο αγώνα για την σωτηρία της Πλάκας 1974- 1982.
Επιμελήθηκε την έκδοση « Ευάλωτη Γη» εκδόσεις Πατάκη (2008).
Είχε επίσης τη σκηνοθετική επιμέλεια 2 σημαντικών πολιτιστικών εκδηλώσεων μεγάλης εμβέλειας
– α/ στον Τύμβο Μαραθώνος το 2010 για τα 2500 χρόνια από την ιστορική μάχη (με τη συμμετοχή των Λυδίας Κονιόρδου, Αντώνη Καφετζόπουλου και Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη)
– β/ «Άνθρωπος και Φύσις: από τον Όμηρο στον Ελύτη», στο Ηρώδειο το 2013 για τα 50 Χρόνια της Europa Nostra (με τη συμμετοχή των Διονύση Σαββόπουλου, Μαρίας Φαραντούρη, Αλκίνοου Ιωαννίδη και άλλων)
– Aπό το 2004 καλλιτεχνική Διεύθυνση του Πανοράματος Περιβαλλοντικών Ταινιών «Παράθυρα στον Πλανήτη».
To 2014 ίδρυσε με την Μάγια Τσόκλη το Δίκτυο οργανώσεων και πολιτών του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας.
Τον Μάρτιο 2015 είχε την επιμέλεια της έκθεσης «Marathon: Cultural Landscape / Marathon: Paysage Culturel» που πραγματοποιήθηκε στις κεντρικές εγκαταστάσεις της UNESCO στο Παρίσι.
Τον Δεκέμβριο 2009 βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του έργου της για το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά. 
Η Λ. Καρρά παραλαμβάνει το Ευρωπαϊκό Βραβείο για την Πολιτιστική Κληρονομιά / Βραβείο Europa Nostra για το πρόγραμμα «Μονοπάτια Πολιτισμού», την Τρίτη 29 Οκτωβρίου 2019 στο Théâtre du Châtelet στο Παρίσι.
Από την απονομή Βραβείου Europa Nostra στο Γεφύρι της Πλάκας.
Η Γ.Γ. Europa Nostra, η Πρόεδρος της ΕΛΛΕΤ και η εκπρόσωπος της ΕΛΛΕΤ στην Europa Nostra, παραδίδουν την τιμητική πλακέτα στην Υπουργό Πολιτισμού. Φωτό: Περιφέρεια Ηπείρου.
Η Λ. Καρρά στα μονοπάτια της Ορεινής Κορινθίας – Ψάρι