Τι προβλέπεται για την τρέχουσα αυτοδιοικητική περίοδο
Σε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο εισέρχεται η λειτουργία των Δημοτικών Συμβουλίων, μετά την εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Κ.Τ.Α.), με το Υπουργείο Εσωτερικών να παρέχει αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούν τα αιρετά όργανα των δήμων κατά την υπόλοιπη διάρκεια της δημοτικής περιόδου 2024-2028.
Η σχετική Εγκύκλιος 21 του Υπουργείου Εσωτερικών, με Α.Π. 50602/14-09-2026, αποτελεί έναν πρακτικό οδηγό για τα Δημοτικά Συμβούλια και αποσαφηνίζει τους κανόνες που διέπουν τη σύγκληση, τη συνεδρίαση, τη λήψη αποφάσεων, τη δημοσιότητα των συνεδριάσεων, τη συμμετοχή των εκπροσώπων των δημοτικών κοινοτήτων, αλλά και τις ειδικές διαδικασίες λογοδοσίας και απολογισμού.
Η εγκύκλιος εφαρμόζει τις πάγιες διατάξεις του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε συνδυασμό με τις μεταβατικές ρυθμίσεις που αφορούν την εναπομένουσα διάρκεια της σημερινής αυτοδιοικητικής περιόδου. Βασικός στόχος είναι να διασφαλιστούν η νομιμότητα των αποφάσεων, η διαφάνεια, η ορθή λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου και η αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του. Παράλληλα, το Υπουργείο επισημαίνει την ανάγκη επίσπευσης της διαδικασίας ψήφισης νέων Κανονισμών Λειτουργίας από τα Δημοτικά Συμβούλια.
Το Δημοτικό Συμβούλιο παραμένει το βασικό αποφασιστικό όργανο
Στον πυρήνα του νέου πλαισίου βρίσκεται ο θεσμικός ρόλος του Δημοτικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, το Συμβούλιο αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν τον δήμο, εκτός από εκείνα που ο νόμος αναθέτει στον δήμαρχο, στη Δημοτική Επιτροπή ή σε άλλο όργανο, καθώς και εκείνα που έχουν μεταβιβαστεί στη Δημοτική Επιτροπή.
Παράλληλα, προβλέπονται ειδικές δυνατότητες παρέμβασης του Δημοτικού Συμβουλίου σε ζητήματα ιδιαίτερης σοβαρότητας, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να καταστεί αρμόδιο να αποφασίσει για θέματα που δεν κατέστη δυνατό να αποφασιστούν από τη Δημοτική Επιτροπή. Το Συμβούλιο έχει επίσης γνωμοδοτικό ρόλο όταν ζητείται η γνώμη του από δημόσιες αρχές ή αρμόδια όργανα και εκφράζει τις θέσεις του για ζητήματα τοπικού ενδιαφέροντος.
Υποχρεωτική συνεδρίαση τουλάχιστον μία φορά τον μήνα
Μία από τις βασικές οργανωτικές προβλέψεις αφορά τη συχνότητα των συνεδριάσεων. Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, ύστερα από πρόσκληση του Προέδρου του, ενώ συγκαλείται επίσης όταν το ζητήσει ο δήμαρχος ή η Δημοτική Επιτροπή. Η έκδοση της σχετικής πρόσκλησης αποτελεί αρμοδιότητα του Προέδρου. Η αδικαιολόγητη παράλειψη του Προέδρου να συγκαλέσει το Συμβούλιο για δύο συνεχείς φορές χαρακτηρίζεται ως σοβαρή παράβαση καθήκοντος.
Διά ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή με μικτό τρόπο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το νέο πλαίσιο για τον τρόπο διεξαγωγής των συνεδριάσεων. Το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει διά ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή με μικτό τρόπο, δηλαδή με ταυτόχρονη φυσική και ηλεκτρονική συμμετοχή των μελών.
Η επιλογή του τρόπου και του τόπου συνεδρίασης ανήκει στον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, ενώ δεν προβλέπεται πλέον υποχρέωση για τουλάχιστον μία διά ζώσης συνεδρίαση κάθε μήνα. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για μέλος του Συμβουλίου που εγκυμονεί ή έχει γεννήσει, εφόσον ζητήσει συμμετοχή μέσω τηλεδιάσκεψης ή με μικτό τρόπο.
Αυστηρότερο πλαίσιο για την πρόσκληση και την ενημέρωση
Η πρόσκληση για την τακτική συνεδρίαση αποτελεί ουσιώδη τύπο για τη νομιμότητα της διαδικασίας. Πρέπει να αναφέρει τον τρόπο διεξαγωγής, την ημερομηνία και ώρα, τον τόπο όπου απαιτείται, καθώς και όλα τα θέματα της ημερήσιας διάταξης.
Η πρόσκληση αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του δήμου και αποστέλλεται ηλεκτρονικά στους δημοτικούς συμβούλους τουλάχιστον τρεις πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση, συνοδευόμενη από τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών για το σύνολο των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.
Η εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην έγκαιρη ενημέρωση, καθώς η μη πρόσκληση, ή η μη έγκαιρη πρόσκληση, ακόμη και ενός μέλους μπορεί να επηρεάσει τη νομιμότητα της συνεδρίασης, εκτός εάν το μέλος είναι παρόν και δεν αντιλέγει στη διεξαγωγή της.
Ενισχύεται η δημοσιότητα και η πρόσβαση των πολιτών
Οι συνεδριάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων είναι κατά κανόνα δημόσιες. Ο νέος Κώδικας προβλέπει ότι κάθε δημόσια συνεδρίαση μεταδίδεται υποχρεωτικά ταυτόχρονα μέσω διαδικτύου, με σχετικό σύνδεσμο στην ιστοσελίδα του δήμου ή στα επίσημα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του δήμου, εφόσον υπάρχουν.
Παράλληλα, παρέχεται κάθε αναγκαία διευκόλυνση στους δημοσιογράφους και στα μέσα ενημέρωσης, ενώ ο Πρόεδρος μπορεί να επιτρέψει ραδιοφωνική ή τηλεοπτική κάλυψη των συνεδριάσεων.
Η συνεδρίαση μπορεί κατ’ εξαίρεση να διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών, μόνο ύστερα από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση των τριών πέμπτων του συνόλου των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου.
Στο επίκεντρο και η προστασία των προσωπικών δεδομένων
Η υποχρεωτική διαδικτυακή μετάδοση των συνεδριάσεων συνδέεται και με την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει προηγούμενη ενημέρωση των μελών, των συμμετεχόντων και όσων παρακολουθούν τη συνεδρίαση ότι πραγματοποιείται επεξεργασία δεδομένων εικόνας και φωνής.
Παράλληλα, προβλέπεται μέριμνα για τη μη μετάδοση της εικόνας ή της φωνής προσώπων που δεν επιθυμούν την επεξεργασία των συγκεκριμένων δεδομένων τους, καθώς και εναλλακτικός τρόπος υποβολής ερωτημάτων ή παρεμβάσεων.
Νέοι κανόνες για την απαρτία και τις ψηφοφορίες
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αναλυτικές οδηγίες για την απαρτία και τον υπολογισμό της πλειοψηφίας. Για τη νόμιμη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου απαιτείται απαρτία, η οποία υπάρχει όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα.
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η απαρτία διαπιστώνεται στην αρχή της συνεδρίασης και διατηρείται μέχρι τη λήξη της, ενώ η απαιτούμενη πλειοψηφία υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε θέμα κατά τον χρόνο της ψηφοφορίας.
Ειδική σημασία έχει και η διάκριση μεταξύ παρουσίας και συμμετοχής στην ψηφοφορία. Για τον υπολογισμό της συνήθους πλειοψηφίας λαμβάνονται υπόψη τα μέλη που ψηφίζουν θετικά ή αρνητικά. Η αποχή στη φανερή ψηφοφορία και η λευκή ψήφος στη μυστική ψηφοφορία δεν προσμετρώνται στον αριθμό των ψηφισάντων.
Ρυθμίσεις και για τις κατεπείγουσες συνεδριάσεις
Ο Κώδικας προβλέπει ειδική διαδικασία για τις κατεπείγουσες συνεδριάσεις. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση μπορεί να κοινοποιηθεί ακόμη και την ίδια ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του δήμου και αποστέλλεται ηλεκτρονικά στα μέλη του Συμβουλίου. Ο λόγος του κατεπείγοντος πρέπει να αιτιολογείται στην πρόσκληση.
Το Συμβούλιο καλείται πρώτα να εγκρίνει, με την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, ποια θέματα έχουν πράγματι κατεπείγοντα χαρακτήρα. Μόνο στη συνέχεια ακολουθεί η συζήτηση και η λήψη απόφασης επί της ουσίας.
Προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα δια περιφοράς συνεδρίασης, ως εξαιρετική διαδικασία για κατεπείγουσες περιπτώσεις, όταν απαιτείται άμεση απόφαση και υπάρχει κίνδυνος από την αναβολή. Για τη νομιμότητά της απαιτείται συμμετοχή τουλάχιστον των δύο τρίτων των μελών του Συμβουλίου.
Περισσότερος χώρος για τις παρατάξεις της μειοψηφίας
Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει και τη δυνατότητα των επικεφαλής των παρατάξεων της μειοψηφίας να προτείνουν θέματα προς ένταξη στην ημερήσια διάταξη.
Ο Πρόεδρος έχει την ευθύνη κατάρτισης της ημερήσιας διάταξης και οφείλει να εντάσσει τα θέματα που προτείνουν ο δήμαρχος και η Δημοτική Επιτροπή. Παράλληλα, προβλέπονται συγκεκριμένα όρια μέσα στο έτος για θέματα που προτείνονται από τους επικεφαλής των παρατάξεων της μειοψηφίας και τα οποία ο Πρόεδρος υποχρεούται να εντάξει στην ημερήσια διάταξη.
Νέοι κανόνες λειτουργίας και ανάγκη επικαιροποίησης των Κανονισμών
Το Υπουργείο Εσωτερικών χαρακτηρίζει την εγκύκλιο ως σύντομο οδηγό για τα Δημοτικά Συμβούλια, ώστε αυτά να διαμορφώσουν τους δικούς τους Κανονισμούς Λειτουργίας σύμφωνα με τις ανάγκες τους και, ταυτόχρονα, μέσα στα όρια που θέτει ο νέος Κώδικας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη να προχωρήσουν τα Δημοτικά Συμβούλια στην ψήφιση νέων Κανονισμών Λειτουργίας, προκειμένου να υπάρχει ασφάλεια δικαίου, να ενσωματωθούν οι νέες διαδικασίες και να διευκολύνεται η ενημέρωση τόσο των αιρετών όσο και των δημοτών.
Το Δημοτικό Συμβούλιο παραμένει ο βασικός θεσμός έκφρασης και λήψης αποφάσεων σε επίπεδο δήμου, με το νέο θεσμικό πλαίσιο να θέτει πλέον αναλυτικότερους κανόνες για τη λειτουργία του, τη συμμετοχή, τη διαφάνεια και τη νομιμότητα των αποφάσεών του.
Νέο Εκλογικό Σύστημα & Διοίκηση αναβάθμιση οικονομοτεχνικές λύσεις α.ε.
Εκλογή σε έναν γύρο: Ανασχεδιάζεται το εκλογικό σύστημα των ΟΤΑ με στόχο την αποφυγή συναλλαγών μεταξύ των γύρων και την ενίσχυση της κυβερνησιμότητας. Εισάγεται η εκλογή αιρετών αρχών σε έναν γύρο (με όριο εκλογής 42% + 1) και προβλέπεται ή δυνατότητα εναλλακτικής ψήφου, καθώς και η επιλογή προαιρετικής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. αναβάθμιση οικονομοτεχνικές λύσεις α.ε.
Σαφής Κατανομή Αρμοδιοτήτων & «Τεκμήριο Καθημερινότητας»
Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση: Καταγράφονται συστηματικά οι αρμοδιότητες Δήμων και Περιφερειών ώστε να ξεκαθαριστεί το «ποιος κάνει τι», περιορίζοντας τις επικαλύψεις και τις καθυστερήσεις αναβάθμιση οικονομοτεχνικές λύσεις α.ε.+1.
Καθημερινότητα: Καθιερώνεται το «τεκμήριο της καθημερινότητας», δίνοντας τη δυνατότητα στους δήμους να παρεμβαίνουν άμεσα σε τοπικά ζητήματα βελτίωσης της ζωής των πολιτών, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει ρητή προηγούμενη νομοθετική πρόβλεψη. αναβαθμιση οικονομοτεχνικες λυσεις α.ε.
Εποπτεία και Έλεγχος Νομιμότητας αναβάθμιση οικονομοτεχνικής λύσεις α.ε.
Ο έλεγχος των πράξεων των ΟΤΑ οργανώνεται εκ νέου μέσω της Αυτοελούς Υπηρεσίας Εποπτείας Νομιμότητας. Ο έλεγχος επικεντρώνεται αποκλειστικά και μόνο στη νομιμότητα και όχι στη σκοπιμότητα των αποφάσεων, με αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων. αναβαθμιση οικονομοτεχνικες λυσεις α.ε.+1
Μπορείτε να μελετήσετε ολόκληρο το κείμενο, τις διατάξεις και τα άρθρα του νόμου αναλυτικά στην επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου Εσωτερικών για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (ta.ypes.gov.gr) ή σε τραπεζικές/νομικές βάσεις δεδομένων (όπως Taxheaven και E-forologia) αναζητώντας τον Ν. 5314/2026.
ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΟ ΛΙΝΚ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ
https://www.taxheaven.gr/circulars/55366/50602-14-09-2026
ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΤΟ ΛΙΝΚ ΓΙΑ ΤΗΝ Εγκύκλιος 21 του Υπουργείου Εσωτερικών, Α.Π. 50602/14-09-2026 για τα δημοτικά συμβούλια
https://www.ypes.gr/wp-content/uploads/2026/09/eggr50602-egk21-20260914.pdf
