ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΠΑΤΜΙΑΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΑΡΙ.ΦΥΛΛΟΥ 152 ΜΑΙΟΣ 2014
Η συνομιλήτριά μου ακουγόταν απογοητευμένη: “Ήμουν έγκυος στο πρώτο μου παιδί όταν πρωτοάκουσα υποψηφίους δημάρχους να υπόσχονται ότι θα φτιάξουν βρεφονηπιακό σταθμό. Τα παιδιά μου παντρεύτηκαν κι απέκτησα εγγόνια, αλλά βρεφονηπιακό σταθμό δεν έχω δει, αν και όλοι οι δήμαρχοι που πέρασαν τον είχαν τάξει. Κι ούτε νομίζω ότι πρόκειται να γίνει ποτέ. Αλίμονο στις εργαζόμενες μάνες που αυτή την εποχή πρέπει να πληρώνουν γυναίκα για να τους κρατάει το παιδί στο σπίτι”.
Η πρόσφατη προεκλογική εκστρατεία μου έφερε στο μυαλό τα λόγια της απογοητευμένης μητέρας, αφού και πάλι η κατασκευή βρεφονηπιακού σταθμού αποτέλεσε θέμα συζήτησης, ενώ για μία ακόμα φορά ακούσαμε υποψηφίους δημάρχους να εξαγγέλουν την υλοποίηση της παλιάς αυτής υπόσχεσης. Ωστόσο, οι ανεκπλήρωτες εξαγγελίες στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας δεν σταματούν στο θέμα του βρεφονηπιακού σταθμού, αλλά αφορούν και άλλες δομές, όπως π.χ. την κατασκευή γηροκομείου και την “βοήθεια στο σπίτι”.
Ενώ, όμως, στην Πάτμο οι δημοτικές δράσεις κοινωνικής πρόνοιας βρίσκονται σε εμβρυακό στάδιο, ιδιαίτερα κατά τα τελευταία χρόνια πολλοί άλλοι δήμοι, αφουγκραζόμενοι τα προβλήματα που έφερε η κρίση, κατέβαλαν συντονισμένες προσπάθειες να συμπαρασταθούν στους χειμαζόμενους δημότες τους και να απαλύνουν τον πόνο τους. Ίδρυση νέων βρεφονηπιακών σταθμών, οργάνωση συσσιτίων και λειτουργία κοινωνικων παντοπωλείων και φαρμακείων είναι ορισμένες από τις δράσεις που υλοποιήθηκαν όχι μόνο από μεγάλους και οργανωμένους δήμους, αλλά ακόμα και από μικρούς και “προβληματικούς”, όπως π.χ. της Λέρου και της Τήλου. Αντίθετα, στο νησί μας η διανομή κατ’ οίκον μερικών κιβωτίων με τρόφιμα τις παραμονές των Χριστουγέννων και η κατανομή “μερίσματος” ύψους 30 ευρώ σε απόρους, χήρες και ορφανά από τα έσοδα του κληροδοτήματος του αειμνήστου Στεφάνου Γρύλλη (που λόγω της διακοπής της μίσθωσης του δημοτικού κάμπινγκ έχουν πλέον εκμηδενισθεί) είναι οι μοναδικές δημοτικές πρωτοβουλίες κοινωνικής πρόνοιας που έχουν υποπέσει στην αντίληψή μας, συμπληρούμενες από την διεκπεραίωση περιστασιακών αποστολών τροφίμων και φαρμάκων από φορείς εκτός του νησιού. Η αίσθηση, πάντως, που επικρατεί είναι ότι κι αυτές οι μικρές δράσεις έχουν έναν εποχιακό και ίσως εθιμοτυπικό χαρακτήρα, προσφέροντας μικρή παροδική ανακούφιση στους ασθενέστερους συμπολίτες μας, αλλά σίγουρα όχι οργανωμένη συνδρομή στην αντιμετώπιση των προβλημάτων τους. Διότι εάν δεχθούμε ότι στην Πάτμο υπάρχουν συνάνθρωποί μας που δυσκολεύονται να προμηθευτούν τα προς το ζην, τότε η παροχή τροφίμων σε αυτούς θα πρέπει να προσλάβει μόνιμο χαρακτήρα, αφού ως γνωστόν “το στομάχι δεν γουργουρίζει μόνο στις γιορτές”.
Γιατί όμως παρατηρείται αυτό το φαινόμενο; Προφανώς, σε έναν από τους υγιέστερους οικονομικά δήμους, που όχι απλώς καλύπτει με άνεση τις ανάγκες του αλλά έχει και την δυνατότητα να δαπανά αξιοσημείωτα ποσά για άλλου είδους δράσεις (π.χ. πολιτιστικές), το έλλειμμα πρωτοβουλιών κοινωνικής πρόνοιας δεν μπορεί να αποδοθεί σε οικονομικά προβλήματα, αλλά στο γεγονός ότι η φροντίδα για τους ασθενέστερους δεν έχει αποτελέσει βασικό σημείο αναφοράς. Θέλετε επειδή στο νησί μας δεν έχουμε δει ακραίες εικόνες εξαθλίωσης (π.χ. συνανθρώπων μας να ψάχνουν στους κάδους απορριμμάτων για λίγο φαγητό); Μήπως διότι η φιλανθρωπική δράση των ενοριών αλλά και μεμονωμένων συμπολιτών μας αποτρέπει ακραία φαινόμενα ανέχειας; Μήπως, επειδή ζώντας σε ένα μικρό μέρος που όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας, κάποιοι από αυτούς που υποφέρουν δεν θέλουν να κάνουν γνωστό το πρόβλημά τους, φοβούμενοι πιθανό στιγματισμό; Μήπως διότι όσοι πλήττονται από την έλλειψη κοινωνικών δομών δεν τις έχουν διεκδικήσει οργανωμένα (π.χ. ουδέποτε έχουμε δει μερικές δεκάδες εργαζόμενες μητέρες να πραγματοποιούν παράσταση διαμαρτυρίας ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού); Ίσως, τέλος, το φαινόμενο αυτό να οφείλεται και στην υποστελέχωσή του Δήμου Πάτμου, ο οποίος προσπαθώντας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις βασικές του αρμοδιότητες, δεν έχει κατορθώσει να επεκτείνει το πεδίο δράσης του και σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα.
Εν πάση περιπτώσει, έστω και τώρα δεν είναι αργά για να καταστρωθεί ένα σχέδιο για την οργάνωση συστήματος κοινωνικής πρόνοιας από την πλευρά του Δήμου Πάτμου, ξεκινώντας από δύο απολύτως εφικτά βήματα:
1) Την οργάνωση κοινωνικού παντοπωλείου, από το οποίο θα προμηθεύονται σε μόνιμη βάση είδη πρώτης ανάγκης συμπολίτες μας που θα επιλεγούν βάσει αντικειμενικών εισοδηματικών κριτηρίων, δεδομένου ότι ήδη από τον Απρίλιο του 2012 έχει δοθεί νομοθετικά η δυνατότητα στους Δήμους να καλύπτει το κόστος της προμήθειάς τους από ιδίους πόρους και
2) Την εκκίνηση των διαδικασιών για την εκπόνηση μελέτης για την κατασκευή βρεφονηπιακού σταθμού, έργο που είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση και από το νέο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι ο Δήμος Πάτμου διαθέτει κατάλληλο οικόπεδο για την ανέγερση του κτιρίου σε ευχερώς προσβάσιμο σημείο του οικισμού της Σκάλας (“παλιά αφαλάτωση”), ενώ κατά την τρέχουσα περίοδο έχει και τεχνική υποστήριξη για την προετοιμασία του σε αυτό το επίπεδο από εγνωσμένης εμπειρίας εταιρεία συμβούλων μηχανικών.
Ας ελπίσουμε ότι το νεοεκλεγέν Δημοτικό Συμβούλιο αναλαμβάνοντας το φθινόπωρο τα καθήκοντά του θα εστιάσει την προσοχή του στην οργάνωση συστήματος κοινωνικής πρόνοιας. Άλλωστε, από τις εξαγγελίες της προεκλογικής περιόδου που μόλις τελείωσε προκύπτει πέραν πάσης αμφιβολίας το συμπέρασμα ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού θα υπάρξει απόλυτη σύμπνοια και συστράτευση όλων των δημοτικών παρατάξεων.
Γιώργος Καρακατσάνης